Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
ENGELAND EN SCHOTLAND. 153
Dudley, zoon van Northumberland. Maria echter verkreeg de
kroon doordat zij aan het volk de verzekering gaf dat zij nie-
mand in zijn geloof wilde verhinderen. Northumherland en zijne
schoondochter stierven op het schavot; Maria (1553—1558) ver-
brak daarop hare belofte, en trachtte de Katholijke kerk tot de
alleenheerschende te maken. Cranmer stierf op den brandstapel,
en vele vervolgden zochten hunne toevlucht in andere landen.
Maria schonk hare hand aan Filips, zoon van Karei V, die
kort daarop koning van Spanje werd, doch stierf reeds in 1558
zonder kinderen na te laten. In hare plaats kwam hare gehate
zuster, de Protestantsche Elisabeth, aan de regering. Na eene
kommervolle jeugd besteeg zij den troon en herstelde de An-
glikaansche (Episcopale) kerk, van welke zich toen de Kalvi-
nistische Puriteinen afscheidden.
In Schotland werd ook hevige strijd om het geloof gevoerd.
Jakob V (f 1542) verdedigde kot pauselijke gezag en het oude
geloof. Weinige dagen vóór zijn' dood werd hem eene dochter,
de bekende Maria Stuart, geboren, die onder voogdij harer
Katholijke moeder, Maria Guise, kwam. De Hervorming werd
nu door kerker en brandstapel onderdrukt. John Knox stel-
de zich aan het hoofd der Hervormden, en de zaak des Evan-
gelies zegevierde. Nu werden in Schotland de geloofsbelijdenis
en de voorschriften der Kalviuistische leer ingevoerd, en de
Presbyteriaansche kerk werd gegrondvest.
§ 109. spanje. afval der nederlanden.
Ferdinand de Katholijke had in 1504 Napels met zijn rijk
vereenigd. Na den dood zijner vrouw Isabella, die in dat zelfde
jaar overleed, erfde hunne dochter Johanna en haar echtgenoot
Filips de Schoone van Oostenrijk Castilië, doch toen de laatste
jong stierf en Johanna waanzinnig werd , nam Ferdinand de
regering over dit rijk weêr in handen. Zijn kleinzoon Karei I
(als Dnitsch keizer Karei V, en als graaf van Holland Karei II)
volgde hem in 1516 op, en noemde zich het eerst koning van
Spanje. In het begin zijner regering ontstonden er oproeren,
waarvan Toledo het middelpunt was, doch toen de opstande-
lingen, die voor het recht der gemeenten streden (communida-
des) bij Villalar verslagen werden, moesten zij zich onderwerpen.
De groote staatsman de kardinaal Ximenes overleed in 1518,
waarna onze landgenoot Adriaan Florisz. korten tijd Spanje be-
11*