Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
KEIZER KAEEL V. 147
door Joost van Saksen ook Friesland werd opgedragen. Na den
dood zijns grootvaders van moederszijde, Ferdinand den Katho-
lijken, erfde hij het koningrijk Spanje in 1517, terwijl de keur-
vorsten hem na Maximiliaans dood (1519) tot keizer verkozen.
Hij werd in 1524 te Aken gekroond en heerschte nu over een
rijk waarin de zon nimmer onderging, en dat Oostenrijk, de
Nederlanden, Spanje, Napels en de Spaansche landen in Ame-
rika omvatte. Hij geraakte in oorlog met Frans I, koning van
Frankrijk, die naar de Duitsche keizerskroon had medegedon-
gen. Frans I had in 1515 Milaan en Genua bezet en maakte
aanspraken op Napels, terwijl Karei Bourgondië terug verlangde.
KaïTel V veroverde in 1520 Milaan en verdreef in 1524 de Fran-
schen uit Italië, waarbij de bekende ridder Bayard (Pierre du
Terrail) sneuvelde; de in dienst des keizers staande connetable
van Frankrijk , Karei van Bourbon, moest uit Frankrijk, waar
hij ingedrongen was, weder terug trekken. Toen Frans I weder
in Italië binnendrong, werd hij bij Pavia overvallen, geslagen
en gevangen genomen (152 5). In zijne gevangenis te Madrid
was hij verplicht een vredesverdrag te onderteekenen, waarbij hij
Milaan afstond en beloofde Bourgondië terug te geven.
Op aanzetting van paus Clemens VII vormde zich nu tegen
den overmachtigen Karei een verbond om Italië van de Spaan-
sche heerschappij te bevrijden. De paus ontsloeg den koning van
Frankrijk van zijne gegeven belofte. De dappere George von
Frundsberg voerde in 1527 een Duitsch leger over de Alpen;
Karei van Bourbon voerde die Duitsche troepen naar Eome, doch
sneuvelde bij de bestorming. De stad werd geplunderd, en de
paus door de Luthersche Duitschers beschimpt. Nadat het Fran-
sche leger, dat in Boven-Italië veroveringen gemaakt had en
in Napels was ingevallen, zeer door de pest geteisterd was,
toen Andreas Doria van Frankrijk afviel, de partij des keizers
koos en Genua bevrijdde, en nadat ook het keizerlijke leger te
Eome door allerlei uitspattingen zeer verminderd was, verlang-
den beide partijen naar den vrede, welke in 1529 te Kamerijk
gesloten werd tusschen Louise van Savoye, de moeder van Frans
I, en Margaretha van Savoye, de tante van Karei V, waarom
dit verdrag ook de Damesvrede genoemd wordt. De keizer bleef
meester in Italië, Frans zag af van Milaan, doch bleef in het
bezit van Bourgondië. De keizer verzoende zich met den paus,
beloofde hem de uitroeijing der ketterij in Duitschland, werd