Boekgegevens
Titel: De opvoeding in school en huis: korte stellingen, wenken en meeningen, vreemde en eigene
Auteur: Leopold, Martinus
Uitgave: Groningen: J.M. Wolters, 1866
Wageningen: A. van der Veen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 643 : 1e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204925
Onderwerp: Pedagogiek: pedagogiek: algemeen, Onderwijs: onderwijs: algemeen
Trefwoord: Pedagogiek, Onderwijs
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De opvoeding in school en huis: korte stellingen, wenken en meeningen, vreemde en eigene
Vorige scan Volgende scanScanned page
40
doen, uren lang soms, leert ons do beschouwing van hun doen
buiten den schooltijd. Zij knutselen 't een of ander uit hout, graven
kuilen iu deu grond, bouwen torentjes vau zand, dammen water af,
kleeden poppen aan, maken huisjes van kaarten en zijn daarbij innig
tevreden, ja in hun arbeid soms zóó verdiept, dat ze doof schijnen.
Welnu, waar zich kinderen vol leven en belangstelling zelf bezig
houden, daar is hun verbeeldingskracht in werking, daar zijn zij pro-
duktief. Wanneer hun de onderwijzer een nieuwe opgave voorlegt
cn daarbij met een gewigtig gelaat vertelt, dat ze moeijelijk is en
opmerkzaamheid vordert, dan verheugt zich dc geheele schare, ziet
met koene blikken rondom zich en gaat met dubbelen lust aan 't
werk. Daarin ligt een belangrijke wenk voor ons schoolleven en
wordt tevens de oorzaak bloot gelegd, waarom zooveel zelfwerkzaam-
heid op de schoolbank niets anders is, dan vervelend tijddooden!
Men gelooft toch dikwijls nog, reeds genoeg gedaan tc hebben,
als men de kleinen aan zuiver■ werktuigelijken arbeid zet, aan 't af-
schrijven b. v., of hen geheele bladzijden van buiten doet leuren.
Ziedaar, waarom het rekenen, als het slechts eenigermate geest-
ontwikkelend onderwezen wordt, een hoofdmiddel tot prettige zelf-
werkzaamheid blijft, 't Is daarbij toch altoos te doen, om met be-
hulp van het bekende het onbekende te zoeken. Daarom is ook het
teekenen eveneens een voortreffelijke zelfbezigheid, vooral als het niet'
alleen in werktuigelijk copiëren bestaat. Ook schriftelijke taaloefe-
ningen doen uitmuntende dienst, als ze iets meer zijn dan 't maken
vau volzinnen naar voorgeschreven modellen.
78.
Menigeen heeft, om zijn klecdcrcn niet te bederven, ook zijn ziel
onbevlekt gelaten, 't Is een bekend gezegde, dat ligchaam en ziel
invloed op elkaar hebben, maar ten volle wordt dat nog niet altoos
begrepen. Jezus uoemde niet te vergeefs het menschenligchaam een
tempel, want de achting voor het ligchaam blijft nooit zonder invloed
op de zedelijke rigting des gcheelen levens. Wie menschen opvoeden
en beschaven wil, mag dat niet onopgemerkt laten. Hij gewenne zijn
kweekeling, om niet alleen de ziel, maar ook het ligchaam rein tc
houden, het laatste ook met de gedachte aan God, die het gescha-
pen heeft. Zindelijkheid houdt ligchaam en ziel gezond, en de mensch,
bij wien zij tot ecu tweede natuur is geworden, heeft een aanlcidinir
tot zonde te minder.