Boekgegevens
Titel: De opvoeding in school en huis: korte stellingen, wenken en meeningen, vreemde en eigene
Auteur: Leopold, Martinus
Uitgave: Groningen: J.M. Wolters, 1866
Wageningen: A. van der Veen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 643 : 1e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204925
Onderwerp: Pedagogiek: pedagogiek: algemeen, Onderwijs: onderwijs: algemeen
Trefwoord: Pedagogiek, Onderwijs
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De opvoeding in school en huis: korte stellingen, wenken en meeningen, vreemde en eigene
Vorige scan Volgende scanScanned page
14
niet herroept, wat eens bevolen — niet onvervuld laat, wat beloofd
of gedreigd is, en dat men dus ook niet met een half volbragte
taak tevreden is.
Wat veronderstelt zij bij den onderwijzer?
Vooreerst degelijke, wel doordachte beginselen, vervolgens een
ernstigen wil, verder ook een goed geheugen, opdat hij zelfs niet uit
vergeetachtigheid inconsequent worde; bovenal echter kalmte, geen
hartstogtelijkheid. Wat de toorn bevolen of gedreigd heeft, erkent
het verstand later voor onuitvoerbaar of te hard, en — men moet
herroepen.
Ze veronderstelt echter ook spaarzaamheid in gebieden en verbie-
den. Waar alles door duizende voorschriften geregeld en bepaald
is, daar is zelden vastheid. Men wordt het vele straffen moede en
ziet er niet meer zoo naauw op, of vergeet door het vele het enkele.
De consequentie verlangt eindelijk van den onderwijzer rusteloozen
ijver en overaltegenwoordigheid van oog en oor.
26.
Consequentie is voor onze scholen daarom zoo noodzakelijk, wijl
het ouderlijk huis, de huiselijke opvoeding haar vaak genoeg mist.
Zwakke ouders gelieven consequentie hardheid te noemen. Dat ligt
zoo in de menschelijke natuur. Een zwakhoofd beschuldigt een gees-
tigen kog ligt van scherpheid; een verkwister heet een zuinig man
een vrek; een oude vrijster noemt een jonge schoonheid een kokette,
eeu dweeper een verstandig man een goddelooze. Men is altoos
geneigd in een ander datgene te verkleinen, wat men zelf mist.
Liefde is niet alleen bestaanbaar met consequentie, maar zonder
consequentie bestaat zelfs geen ware liefde. Consequentie geeft aan
de liefde een innig, diep karakter. De vrucht daarvan is die roe-
rende aanhankelijkheid, die diepgevoelde eerbied voor ouders, welke
ons zoo treffen in volwassen, welopgevoede zonen en dochteren.
27.
Ik kwam eens in de middelklasse eener school, die door knapen van
tien- tot twaalf jaren bezocht werd. De leeruren -waren juist geëindigd,
en mij bleef niets anders over, dan den jongen onderwijzer te ver-
zoeken, mij de schrijf- en rekenboeken zijner leerlingen te laten zien.
Hij deed het, en ik zag veel, wat ik wel in alle scholen wenschte