Boekgegevens
Titel: De toesteloefeningen voor de lagere school: theoretisch-praktische handleiding voor het onderwijs in toesteloefeningen aan jongens en meisjes
Auteur: Boom, J.A. van der
Uitgave: Haarlem: H.D. Tjeenk Willink & zoon, 1892 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 2024
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204803
Onderwerp: Pedagogiek: lichamelijke opvoeding
Trefwoord: Gymnastiektoestellen, Oefeningen, Vakdidactiek
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De toesteloefeningen voor de lagere school: theoretisch-praktische handleiding voor het onderwijs in toesteloefeningen aan jongens en meisjes
Vorige scan Volgende scanScanned page
13
der massa een hoogeren graad kan bereiken, indien haar de
lichamelijke ter zijde staat. Ook hier kan weder als voorbeeld
dienen, de goede inwerking van den militairen dienst op de
massa der militieplichtigen.
,,Inderdaad vormen toch lichaam en ziel een geheel. Wat het
eene ten goede komt, baat ook het andere. Weliswaar hebben wij
nog geen zekere uitgangspunten ter beantwoording van de
vraag, in hoeverre de ontwikkeling van lichaam en ziel van
elkander afliankelijk zijn. Wij weten bijv, niet, in welke mate
' beroemde mannen hunne geestelijke grootheid mede te danken
hebben aan lichamelijken welstand. Hoewel niet geloochend kan
worden, dat soms groote lichaamskracht met geestelijke zwakte
verbonden is, en ook het omgekeerde verschijnsel wordt waarge-
nomen, bewijzen toch andere onbetwistbare feiten het bestaan
«ener wederkeerige werking van geest en lichaam op elkander.
Reeds de geschiedenis leert, dat lichamelijk zwakke en kwijnende
volken het nooit tot hooge geestesbeschaving gebracht hebben,
evenals omgekeerd de „over-verfijning" van geestes en genots-
leven ten koste van lichamelijke gehardheid, bij zeer ontwikkelde
volken ^t achteruitgang, ja zelfs tot ondergang gevoerd heeft.
Het sprekendst is het voorbeeld van het op den hoogsten trap
van ontwikkeling staande volk der oudheid, de Hellenen, bij wie
even zorgvuldig voor de lichamelijke als voor de geestelijke vor-
ming werd gezorgd. Ook onder de nieuwere volken zien wij bij
eenige der voornaamste en aanzienlijkste de lichaamsoefeningen
in grooteren omvang in acht genomen en aangekweekt (bijv. bij
Duitschers en Engelschen) dan bij anderen. En daardoor zou het
vermoeden niet geheel onjuist zijn, dat het klimmen en dalen
van beschaving en macht van een volk, zoo al niet uitsluitend,
dan toch tot op zekere hoogte van de lichamelijke kracht en ge-
oefendheid van zijne bestanddeelen afhangt. Is dit vermoeden