Boekgegevens
Titel: Gedachten over de opvoeding en het onderwijs
Auteur: Franken, G.
Uitgave: Leyden: D. Du Mortier en zoon, 1843
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 672 B 4
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204793
Onderwerp: Pedagogiek: pedagogiek: algemeen, Onderwijs: onderwijs: algemeen
Trefwoord: Opvoeding, Onderwijs
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Gedachten over de opvoeding en het onderwijs
Vorige scan Volgende scanScanned page
164
nrn hun hoek niet dan bevende, omdat het hun
de straffen herinnert, waarvan het de oorzaak was en nog
■wezen zal! Het is zeker, het werk vermaakt hen
niet, cn totdat zij er den prijs van gevoelen, ver-
kiezen zij hunne spelen boven hunne boeken. Maar in
afwachting van dezen oogenbiik, moet men, zoo veel
mogelijk is, hun de studie minder moeijelijk maken,
door bij lessen, die voor hen vervelend en vermoei-
jend zijn, die vrolijkheid te voegen, welke de ver-
veling verdr^'ft en de vermoeijenis doet verdwijnen:
voluplale ad fidem ducimur, zegt quintilianüs. Men kan
aan eenen leermeester niet genoeg herhalen: c Opdat
« een kind naar u hoore en uwe lessen voor hetzelve nuttig
t worden , moet gij u bij hem bemind maken. Nadert
€ hij u slechts met vrees , geef dan zijne opvoeding
« op; want dan is het moeijelijk om wel te slagen."
Eene zaak, w elke men dikwijls schijnt te ver-
goten , is dat men niets met dwang leert. Het lig-
chaam is slaaf, maar de geest nooit; hij werkt slechts
wanneer hij wil en zoo als hij wil. De geheele
kunst der opvoeding bestaat dus in een kind tot het
leeren te brengen, en zijnen wil te bepalen. Maar
indien eenig belang, hoe ook genaamd, niet toerei-
kend is om hem te doen besluiten datgene te doen,
wat men van hem verlangt, dan is er geene men-
schelijke magt in staat er hem toe te dwingen. Sequi-
tur facilius quam ducilur, zegt seneca. Men ziet zelfs
kinderen , die dc luiheid en stijfhoofdigheid zoo ver
drijven, dat zij liever alles zouden lijden, dan de
eerste woorden der spraakkunst te leeren. Gelukki-
gerwijze zijn zoodanige voorbeelden zeldzaam: maar
ik raad den ouders en meesters aan, niet aan de-