Boekgegevens
Titel: Gedachten over de opvoeding en het onderwijs
Auteur: Franken, G.
Uitgave: Leyden: D. Du Mortier en zoon, 1843
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 672 B 4
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204793
Onderwerp: Pedagogiek: pedagogiek: algemeen, Onderwijs: onderwijs: algemeen
Trefwoord: Opvoeding, Onderwijs
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Gedachten over de opvoeding en het onderwijs
Vorige scan Volgende scanScanned page
138
ren, dat zij voor hem onbegrijpelijk zouden wezen,
dan ware het dienstig zijne nieuwsgierigheid te be-
toomen , en tot op eenen lateren tijd eene les uit te stel-
len, waarvan hij geen voordeel zou trekken.
Men begrijpt b. v. wel, dat bij de proefneming,
waarvan straks gesproken werd, men hem voor de
laatste jaren zijner opvoeding de oorzaken der daling
cn rijzing van het kwik in den thermometer niet moet
willen verklaren. Al wat men hem vroeger daarover
zeggen zon, ware buiten zijn bereik. Men moet
het verstand van een kind benuttigen, maar hetzelve,
door er te veel van te vergen, niet vooruitloopen of
afmatten. Men kan, door langzamerhand de zwaarte
van eenen last te vermeerderen, denzelven zoodanig
vergrooten, dat men, zonder deze dagelijksche oefe-
ning , daaronder zou bezwijken; even zoo is het met
het verstand, hetwelk door eene te groote aanstren-
ging en eene werkzaamheid boven deszelfs krachten
uitgeput wordt. De groote kunst van eenen onderwij-
zer is bij een kind de ontwikkeling der denkbeelden ,
die bij hem bestaan, te helpen bevorderen, en de-
zelve, om zoo tc zeggen, uit het stof, dat ze bedekt,
te doen te voorschijn komen, even als een bekwaam
beeldhouwer, zegt aristoteles, een fraai beeld uit het
marmerblok, waarin het besloten was, weet los te
maken. Men ziet in eene der zamenspraken van pla-
to , dat socrates gewoon was te zeggen, dat hij aan zij-
ne leerlingen geene denkbeelden gaf, maar hen door
zijne vragen noodzaakte, dc hunne voort te brengen.
Deze gave is even noodzakelijk als zeldzaam: maar
zijn er vele onderwijzers, welke waardig zouden zijn
gekeurd , om in de school van socrates zitting te nemen?