Boekgegevens
Titel: Gedachten over de opvoeding en het onderwijs
Auteur: Franken, G.
Uitgave: Leyden: D. Du Mortier en zoon, 1843
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 672 B 4
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204793
Onderwerp: Pedagogiek: pedagogiek: algemeen, Onderwijs: onderwijs: algemeen
Trefwoord: Opvoeding, Onderwijs
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Gedachten over de opvoeding en het onderwijs
Vorige scan Volgende scanScanned page
131
tuigen, welke de natuur ter zijner beschikking heeft
gesteld, moet men dezelve geschikt maken tot het
gebruik, dat hij daarvan moet maken, cn daarin den
voorzigtigcn werkman navolgen, die weet dat zijn
werk beter en spoediger is verrigt, wanneer bij de
werktuigen , waarmede hij hetzelve moet vervaardigen,
in goeden staat heeft gebragt.
Het kind wordt bijna dom geboren: alles bij hem is
vooroordeel, omdat zien en oordeelen voor hem hetzelf-
de zijn, en dat zijne rede, welke later eenen afstand
moet daarstellcn tusschen de werking der zinnen en die
des geestes, niet genoeg ontwikkeld is om de eerste te
regt tc brengen en den laatsten te regelen. Dit vermo-
gen , hetwelk niet anders is dan dc vereeniging van alle
anderen, moet zelfs bestuurd cn aangekweekt worden.
Dikwijls door de organisatie behecrscht, wordt zij dit
nog veel meer door de hartstogten, en die goddelijke
straal, waardoor de mensch bezield wordt, schijnt
door de zwakheid en de bedorvenheid die dcnzelven
somtijds omringen, in zijne natuur te deelcii.
Kan de rede, aan uitwendigen invloed onderwor-
pen, verminderd cn bedorven worden, dan is zij
ook voor zuivering en vermeerdering vatbaar. Deze twee
uitkomsten moeten het doel zijn van elke goede opvoe-
ding. Ik heb hierboven getracht aan te toonen, hoe
men dc eerste zou kunnen bereiken: ik zal nu
trachten aan te toonen, hoe men tot dc tweede
kan geraken.
Zoodra een kind van zijne zintuigen begint gebruik
te maken, dan oordeelt hij en vergist zich; want
hij kan niet nadenken , cn derhalve het voorwerp,
dat hem ingenomen heeft, niet beschouwen in be-
9*