Boekgegevens
Titel: Gedachten over de opvoeding en het onderwijs
Auteur: Franken, G.
Uitgave: Leyden: D. Du Mortier en zoon, 1843
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 672 B 4
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204793
Onderwerp: Pedagogiek: pedagogiek: algemeen, Onderwijs: onderwijs: algemeen
Trefwoord: Opvoeding, Onderwijs
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Gedachten over de opvoeding en het onderwijs
Vorige scan Volgende scanScanned page
120
(Ie kracht en den wil geeft, om zich door dezelve
niet te laten beheerschen.
Ik weet wel dat, wanneer hij de wereld in-
treedt , hij zal ontdekken, dat derzelver grondstel-
lingen en hare gebruiken een weinig verschillen;
dat de menschen tweederlei zedelijkheid hebben, de eene
in hunne boeken, de andere in hunne daden; dat
zij de eene leeren, en de andere uitoefenen (1).
Voorts zal hij zien , dat het vermogen of de eerepos-
ten de buitensporigheden en de ondeugden bedek-
ken , of maar al te dikwijls schijnen te regtvaardi-
(1) De geschiedenis levert een treffend en zonderling voor-
beeld op van deze treurige waarheid. In zijne verhandeling
over de pUgten der menschen y het schoonste werk, dat over
de zedekunde bestaat, beweert cicero dat het eene misdaad is,
om over de keus tusschen heigeen eerlijk is en hetgeen nut-
tig schijnt te beraadslagen en in twijfel te staan. Laat ons
zien , welk gebruik hij van deze uitmuntende leer maakte.
Toen gesar den Ruhicon was overgelrokken, en pompejüs, door
cato en de voornaamste burgers gevolgd, Itali'é had verlaten,
koos cicero de partij van roMrtJüS , wiens ondergang hem ze-
ker toescheen, niet. Ceze bevelhebber echter eenige voordeelen
hebbende behaald , snelde cicero zonder aarzelen naar het le-
ger van den overwinnaar, maar de veldslag bij Pharsalia
bragt hem eenigzins in de war, en hij gevoelde zich geluk-
kig, dat hij te Home dengenen kon komen vleijen, dien hij inner-
lijk haatte en als den verdrukker van zijn vaderland be-
schouwde, Kort daarna was hij verrukt van vreugde over den
dood van den dictator, en verhief zijne moordenaren hemelhoog.
Men weet ook dat rai^al , die in zijne Histoire des deux
mondes, zich met zoo veel kracht tegen den slavenhandel heeft
verzet, zich verrijkt had door aandeelen in slavenhalers. Men
weet insgelijks dat de vermaarde las casas , toen hij de ver-
dediging der Mfxiknnen op zich nam , aan de Spanjaarden had
aangeraden ore. ;!i in Afrika van Negers te voorzien , om in
McxiJio der gron: te bebouwen.