Boekgegevens
Titel: Gedachten over de opvoeding en het onderwijs
Auteur: Franken, G.
Uitgave: Leyden: D. Du Mortier en zoon, 1843
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 672 B 4
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204793
Onderwerp: Pedagogiek: pedagogiek: algemeen, Onderwijs: onderwijs: algemeen
Trefwoord: Opvoeding, Onderwijs
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Gedachten over de opvoeding en het onderwijs
Vorige scan Volgende scanScanned page
13
gelegen. Dit zijn gevoelens, die van onzen wil onaf
hankelijk zijn; zij zijn de vrucht der gewoonte, der
zorgen, waarvan wij de voorwerpen zijn, van de
iiefde, die men ons betoont; en om dezelve van ons
te erlangen, moet men ze verdienen, maar niet
eischen. Het hart duldt geene kluisters; de dwang
sluit en verwijdert hetzelve; dikwijls is het slaaf,
maar weet niet te gehoorzamen, cn de boeijen , wel-
ke het zich zelf aandoet, zijn dc eenige, die het
dragen kan. De dankbaarheid vooral wordt door
verwijtingen gekwetst, en verflaauwt, wanneer men
hierdoor tracht dezelve te vermeerderen. Weldaden
vernederen ons, als men ons die herinnert; en het
zekerste middel voor hem, die dezelve in ons hart
griffen wil, is wanneer hij die schijnt te verge-
ten. Niets is dan aan hetzelve aangenamer dan hem
te toonen, dat het dezelve niet uit het geheugen heeft
gewischt. Wanneer tuetis jüpiter vleijen wil, en
van hem datgene verkrijgen wat zij wenscht, dan
herinnert zij hem wat hij voor haar heeft gedaan.
De eerbied is een gevolg der afhankelijkheid,
waarvan ik heb gesproken, en geeft daaraan
eene nieuwe kracht: maar hij moet dezelve overle-
ven; en zelfs dan, wanneer de kinderen, groot ge-
worden, gedeeltelijk van het vaderlijk gezag ontsla-
gen zijn, zijn zij dit nooit van eenen pligt, die met
hun leven ontstaat, en eerst met hetzelve eindigt.
Tot dien tijd moet men hen aan gehoorzaamheid en
onderwerping gewennen, en vooral geen acht slaan
op hunnen wil: zij zijn lijdelijk, cn hunne onder-
werping moet volkomen zijn.
Wanneer zij voor rede vatbaar worden, kan men
8