Boekgegevens
Titel: Zuid-Holland: leesboek ten dienste van het lager onderwijs
Auteur: Jansen, J.F.
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1861
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 513 K 70
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204718
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Zuid-Holland, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Zuid-Holland: leesboek ten dienste van het lager onderwijs
Vorige scan Volgende scanScanned page
88
door de Seide wordt de binncnlandsche scheepvaart be-
vorderd , terwijl het door den spoorweg met Rotterdam
en Amsterdam is verbonden. Het station van den spoor-
weg is op eenigen afstand van de stad geplaatst. Wan-
neer wij van die zijde Schiedam naderen, hebben wij
dadelijk een groot getal molens voor ons, die draaijen
wat ze kunnen, — de hooge huizen zien er zwart be-
rookt uit, — donkere rookwolken uit hooge schoorstee-
nen stijgen ten hemel, en wij worden zonder woorden
er aan herinnerd, dat men te Schiedam ook nog iets
anders doet dan zeevaren en koophandel drijven: er zijn
twee honderd branderijen , die nog ruim zestig andere
fabrieken of molens bezig houden. Hier stookt men den
Schiedamsehen jenever, waardoor de plaats niet alleen
in ons vaderland, maar door geheel de wereld bekend-
heid heeft; vermaardheid willen we maar niet zeggen,
want geeft de jeneverstokerij te Schiedam veel leven en
vertier, in de duizende tapperijen van ons land en veel
verder, geven ze nog meer leven en g'etier. Een Neder-
landsch spreekwoord zegt: »De dood van den een is het
brood voor den ander," en dat is maar al te waar. Wie
door het vervaardigen of verkoopen van den jenever be-
staat, moet het dikwijls aanzien, dat daardoor juist een
änderte gronde gaat; en dit is zoo veel te meer jammer,
omdat de sterke drank niet eens noodig of nuttig is. De
gist ten dienste der bakkers, en de spoeling, die men
aan de varkens tot voeder geeft, worden nog door de
drankfabrieken afgeleverd en geven den eigenaars
goede winst.
De Schiedamsche branderijen hebben veel steenkolen
noodig en buitengewoon veel granen. De steenkolen
worden uit Engeland, de granen meest uit de Oostzee