Boekgegevens
Titel: Zuid-Holland: leesboek ten dienste van het lager onderwijs
Auteur: Jansen, J.F.
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1861
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 513 K 70
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204718
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Zuid-Holland, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Zuid-Holland: leesboek ten dienste van het lager onderwijs
Vorige scan Volgende scanScanned page
47
waar vele tuinders wonen en eenige fabrieken wor-
den gevonden, — ook trekt het voordeel van de bin-
nenvaart. Noordwestelijk van deze gemeente, aan
gene zijde van den straatweg, zijn uitgestrekte wa-
terplassen, anderhalfuur lang en een uur breed. Het
zijn dezelfde uitgegraven veenplassen, waarvan ik bij
Kralingen sprak. Door smalle strooken lands zijn die
uitgravingen van elkander gescheiden; anders vorm-
den ze te zamen één meer van grooten omvang. A'roeger
was eene nagenoeg even groote oppervlakte in de na-
bijheid van Gouda, de Zuidpias, ook door water be-
dekt; maar in 1841 is de plas leêg gemalen en in zeer
goede akkers en weilanden herschapen. Nu ziet men
er overal boerewoningen en dc spoorweg loopt er door.
Zoo zal het ook nog eenmaal moeten gaan met de plas-
sen tusschen Nieuwerkerk en Krälingen. Zoo weten
de Nederlanders de onvruchtbare veengronden eerst
aan te wenden tot het verkrijgen van brandsltof, en
later, door hunne bekwaamheid in het aanleggen van
waterwerken, weder voor den landbouw of de vee-
teelt te winnen. Vreedzamer veroveringen kunnen
er door geen volk ter wereld gemaakt worden.
Gij hebt al gemerkt, dat de grond ten noordwesten
van de groote koopstad vrij laag en veenachtig is. De
namen der dorpen of gehucliten in die streek wijzen dit
ooktenduidelijkstc aan. Morrcapel!e,Waddinxveen, Broek.
Moordrecht, Nieuwerkerk en Zevenhuizen liggen rondom
de Zuidpias. Nu beteekent moor ot moer zooveel als
moeras, — broek is nagenoeg hetzelfde, en Waddinx-
veen heeft natuurlijk zijn' naam ontleend aan de turf-
graverijen in de nabijheid. Waddinxveen, op de grenzen
van het arrondissement, is eene groote gemeente, be-