Boekgegevens
Titel: Handleiding voor aankomende onderwijzers tot een doelmatig klassikaal-onderwijs, aan de laagste klasse eener lagere school, tevens nuttig voor bewaarscholen
Auteur: Spaan, J.
Uitgave: Amsterdam: H.J. van Kesteren, 1859
2e verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1140 G 17
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204638
Onderwerp: Onderwijs: primair onderwijs
Trefwoord: Aanschouwelijk onderwijs, Didactiek, Lezen, Vormleer (wiskunde), Onderbouw (onderwijs), Lager onderwijs, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding voor aankomende onderwijzers tot een doelmatig klassikaal-onderwijs, aan de laagste klasse eener lagere school, tevens nuttig voor bewaarscholen
Vorige scan Volgende scanScanned page
49
Alzoo is de Xederlandsche el de hoofdraaat.
Echter kunnen niet alle dingen met die el gemeten worden,
want er zijn veel grootere en ook veel kleinere zaken; en, om
deze te meten, zijn er ook grooter en kleiner maten noodig,
dan de el.
Wil men b. v. weten, hoe ver Haarlem van Leiden is, dan is
deze weg veel te lang, om met de el te meten, want dat zou
te veel tijd wegnemen, te lang duren; zoo, om dingen te meten,
die kleiner dan de el zijn, is deze maat natuurlijk te groot.
Om die kortere lengte te meten, heeft men deze el (hij
wijst) in 10 gelijke deelen verdeeld, welke m&sx palmen noemt,
dus:
1 el heeft 10 palmen, of:
1 palm is ^ deel van 1 el.
De ellen van vroegeren tijd waren niet zoo groot, als die,
welke wij nu gebruiken; ook werden zij oudtijds niet in tienen
verdeeld. Toen had men ellen, halve ellen, vierendeel ellen of
vierendeels, achtste ellen of achtsten, zestiende ellen of zestienden
en half zestienden.
Dit alles is nu zoo niet meer. Er zijn nog wel winkels, waar
het goed met oude ellen gemeten wordt, dat evenwel verkeerd is,
maar als men de maat met de Nederlandsche el vraagt, dan
wordt zij ons gegeven.
In het jaar 1821 zijn de nieuwe maten en gewigten op last
van Koning Willem I in geheel Nederland ingevoerd, zoodat
nu in alle plaatsen en steden van ons land de maten hetzelfde
zijn. Hoe lang is die invoering nu al geleden? Wat is Neder-
land? Is dat ver van hier? Waar woont de Koning? Is die
Willem I er nog? enz.
Vroeger waren die maten overal verschillend. Eene el te
Haarlem was anders dan eene el te Leeuwarden, en dfiar weer
anders dan te Middelburg, enz., cn zoo ook waren de onderdee-
len verschillend. Wat zijn onderdeden? Nu is door geheel ons
land dezelfde el, dezelfde Nederlandsche el, en zijn er dezelfde
onderdeden, overal even groot. Op alle plaatsen is het dus:
i