Boekgegevens
Titel: Handleiding voor aankomende onderwijzers tot een doelmatig klassikaal-onderwijs, aan de laagste klasse eener lagere school, tevens nuttig voor bewaarscholen
Auteur: Spaan, J.
Uitgave: Amsterdam: H.J. van Kesteren, 1859
2e verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1140 G 17
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204638
Onderwerp: Onderwijs: primair onderwijs
Trefwoord: Aanschouwelijk onderwijs, Didactiek, Lezen, Vormleer (wiskunde), Onderbouw (onderwijs), Lager onderwijs, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding voor aankomende onderwijzers tot een doelmatig klassikaal-onderwijs, aan de laagste klasse eener lagere school, tevens nuttig voor bewaarscholen
Vorige scan Volgende scanScanned page
102
hebben een zekeren glans, metaalglans genaamd, doeh worden
in de natuur zelden geheel zuiver, of gedegen (*) gevonden.
Bijna altijd vindt men hen vermengd, en wel met aarde,
steenen, zwavel, rottekruid, vitriool, zee-zoutzuur, enz., en
aldus gevonden, heeten zij ertsen.
Zij groeijen niet, zooals de planten, maar worden toeh, door
aanzetting van buiten , grooter.
Zij zijn buigzaam, smeed- of reMaar, taai en smeltbaar.
{Buigzaam, dewijl de deelen van elkander verwijderd, verplaatst
kunnen worden, zonder den zamenhang te verliezen. Smeed-
baar , dewijl zij zieh tot dunne bladen laten uitslaan. Rek-
baar, omdat zij tot dunne draden kunnen uitgetrokken worden.
Taai, naardien men den deeltjes allerlei rigtingen kan geven,
zonder den zamenhang te verliezen. Smeltbaar, dewijl zij door
hitte tot vloeistof overgebragt kunnen worden.)
De metalen worden onderscheiden door kleur en zwaarte. Er
zijn metalen en halfmetalen.
Tot de metalen brengt men: goud , zilver, koper, tin, lood ,
zink en ijzer, waarvan goud en zilver edele heeten, omdat zij
in het vuur onverand^erd voortduren; de andere noemt men
onedele, omdat zij in 't vuur allengs verdampen.
De halfmetalen zijn: spiesglas, bismuth en kwikzilver. Zij
vervliegen door het vuur en laten zich niet hameren.
De verdere metalen komen hier niet te pas.
1. Platina is 21 maal zwaarder dan water. (Dit worde ver-
klaard). Het is schitterend wit en heet daarom ook wel witgoud.
Platina is het zwaarste en zeldzaamste van alle metalen en
wordt weinig gevonden. Het heeft den schitterendsten glans
en is, zelfs in lucht of water, niet aan roest onderhevig.
Het is digter dan goud, harder dan ijzer en zeer luidklinkend.
{Hard is een ligehaam, als de vorm niet gemakkelijk ver-
anderd kan worden, en broos of bros, als de zamenhang der
deelen, bij geringe verplaatsing, plotseling ophoudt.)
(*) Gedegen metaal is dat, hetwelk niet door kunst vermengd, dus
zuiver, maar ook zonder holte, naassief is.