Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 2: 1
Auteur: [niet beschikbaar]
Uitgave: Te Leyden, Deventer en Groningen: bij D. Du Mortier en zoon, J. de Lange en J. Oomkens, 1843
Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 258 F 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204606
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Nederlandse koloniën, Nederland, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Vorige scan Volgende scanScanned page
73
Men heeft er eene gevangenis voor blanke veroordeel-
den , die zich met ambachten moeten bezig houden.
Grissee, aan Straat Madoera, eigenlijk Garsiktn bij
de Javanen nog zoo genoemd, was onder dien naam,
in vroegeren tijd, de meest handeldrijvende stad in het
oosten van Java, waarheen de Arabieren uit de Koo-
de Zee ten handel kwamen, en hunne Godsdienst brag-
ten. Ook tegenwoordig is Grissee eene aangename, wel-
varende stad, die veel kustvaart heeft, met een klein
fort aan de reede. Te voren was zij de hoofdplaats
eener Residentie; thans is er een Assistent-Resident.
Een sierlijk ruim Residentie - Huis en fraaije pleinen
onderscheiden deze plaats, waar eene salpeterziederij,
geschut- en klokgieterij, eene geweerfabrijk en in de
nabijheid zoutpannen en steengroeven gevonden wor-
den.
Oedjong-Panka, ook wel Tandjong-Panka, is de
westpunt van den noordelijken ingang van Straat Ma-
doera. Hoek Panka is laag en zandig, op zich zeiven
moeijelijk te verkennen en zich verliezende in het
hoogere binnenland, doch kenbaar aan de Doodkisten,
drie langwerpig vlakke bergen, naauwelijks den naam van
bergen verdienende. Wanneer schepen, die Straat Ma-
doera in willen, het noodige sein gedaan hebben, hijscht
men aan den vlaggestok t^ Oedjong-Panka , tot waar-
schuwing der loodsen te Sidaijoe, eene of twee vlaggen,
naar mate van de grootte der schepen.
Deze uithoek is de gewone verzamelplaats, zoo der
schepen , welke van Soerabaia komen, bestemd om met
elkander te koersen, als der vaartuigen, welke van Ba-
tavia naar Celebes of de Molukken bestemd zijn, inge-
valle zij tot hier toe tegen de mousson moeten opwer-
ken.
Er zijn onderscheidene scheepstimmerwerven , en han-
del en scheepvaart bloeijen evenzeer als landbouw. —
De Javanen leggen hier meer werkzaamheid en vernuft
aan den dag, dan in de meer westelijke Residentiën, het-
gene men 'meent te moeten toeschrijven aan het minder
getal Chinezen, die zich met kunstarbeid of handwerken
bezig houden. — Wedrennen en steekspelen zijn gelief-
koosde oefeningen der aanzienlijke Javanen, die zicli ook
met het oplaten van vliegers vermaken.
Oudheden. Er zijn hier belangrijke overblijfselen,
ook die van de invoering van den Islam dagteekenen.
E 5 Oc