Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 2: 1
Auteur: [niet beschikbaar]
Uitgave: Te Leyden, Deventer en Groningen: bij D. Du Mortier en zoon, J. de Lange en J. Oomkens, 1843
Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 258 F 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204606
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Nederlandse koloniën, Nederland, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Vorige scan Volgende scanScanned page
71
den naam van KalUmaas. — Be Solo, welke aan de
zuidkust uit het gebergte Kadoewang haren oorsprong
neemt, voorbij Soerakarta in eene oostelijke rigting
heenloopt, en van daar tot aan den mond bevaar-
baar is, heeft van hare voornaamste uitwatering, tus-
schen het fort Oranje en het moerassige eiland Mana-
rie, eene modderbank, die de rivier voor diepgaande
schepen ontoegankelijk maakt.
Nabij het dorp Bointasan is op den top van eenen
heuvel eene modderwel, welke als van eenen kegel af-
vloeit; de modder is met vele zoutdeelen bezwangerd.
Ook meent men hieromtrent bronnen van aardpek of
aardolie (jiaphtd) ontdekt te hebben.
Voortbrengselen. In de binnenlanden dezer Residentie
zijn digte , weinig bezochte bosschen, waarin zwaar ja-
ti- en ander duurzaam hout. Verder heeft men er
rijst, koffij, indigo , suiker, katoen , buffels, paarden
en andere huisdieren, gevogelte, zee- en riviervisch,
ook zout; in het landschap Sidaijoe en verderop in
het landschap Toeban zijn steengroeven , waaruit ze-
kere zachte steen , batoe - kombong , gehaald wordt,
die, bij het bouwen, vooral tot bouwsieraden gebruikt
wordt. Deze steensoort wordt hard door de buiten-
lucht , en verkrijgt, door den invloed van wind en
regen, eene donkere kleur. Er zijn grovere en fijnere
soorten; de fijnste is inzonderheid geschikt, om tot
bouwkundige versierselen, kroonlijsten enz. , bewerkt
te worden.
Verdeeling. In de afdeelingen Soerabaia en Gris-
see en de Assistent-Residentiën Modjokerto of Djapan ,
Madoera , Soemanap en Bawean.
De voornaamste plaatsen zijn : *
Soerabaia; deze stad vormt met Samarang en Batavia
het drietal der voornaamste zeesteden van Java, terwijl
sommigen haar, naar aanleiding der verschillende voor-
deelen, welke zij aanbiedt, de eerste zeestad van Java
willen genoemd hebben. Zij was voorheen het verblijf
van den Gouverneur van Javd's oostkust, wiens be-
trekkingen zich ook tot het eiland Madoera en de
beide Vorstenhoven uitstrekten. Er is een der drie
Geregtshoven, het derde Militair Kommando en het
grootste Maritime Etablissement. De rivier Kedirie
stroomt, onder den naam Kaliemaas, midden door de
stad , en heeft genoegzame diepte voor groote schepen ;
E 4 aan