Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 2: 1
Auteur: [niet beschikbaar]
Uitgave: Te Leyden, Deventer en Groningen: bij D. Du Mortier en zoon, J. de Lange en J. Oomkens, 1843
Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 258 F 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204606
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Nederlandse koloniën, Nederland, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Vorige scan Volgende scanScanned page
32
Residentie Bantam bepaald, en bevat op 147 v. m.
131300 inwoners.
Luchtgesteldheid. De frissche bergwinden en koele
regens maken de lucht zuiver en aangenaam, en het
is er, vooral in het zuiden, zeer gezond: volgens
sommigen zouden de aardbevingen nu en dan grooten
invloed op den gezondheidstoestand van deze Landen en
ook van Batavia hebben gehad, vooral die in den nacht
van den Januarij, 1696, die aan wel dei tig men-
schen het leven kostte, terwijl vele gekwetst werden.
De groote rivier geraakte toen buiten staat, om de
grachten van Batavia behoorlijk van water te voorzien ,
en nu wer4 die stad ongezond. De grootste aardbeving
in de iS^e eeuw was die van den aasten januarij, 1780,
welke zware ziekte en sterfte ten gevolge had.
Bergen. Het zuidelijk deel is zeer bergachtig; de
dusgenoemde Blaauwe Bergen schijnen, van de
reede gezien, den gezigteinder te beperken; de voor-
naamste zijn: de Gagak, de Salak, de Pange-
rango en Megamendong, over welken laatsten, ach-
ter Buitenzorg, de postweg naar de Preanger-
Regentschappen gaat; sommigen noemen dezelve alle
toppen van den Gedee, waarvan de hoogste van
7000—9000 voet hoog zijn. Op den Salak, die
7200 voet hoog is en zich met den voet tot
aan het begin van den Gedee uitstrekt, terwijl hij
in het zuiden het district Buitenzorg bepaalt, staat
eene graftombe; op den hoogsten of westelijksten
top is een uitgebrande krater, en aan de helling
ontspringt de rivier Tapoes, die, hier en daar tus-
schen de rotsen heenwringende, zich met geweld eenen
weg baant en vele watervallen heeft. De eigenlijke
Gedee is aan de noordzijde hoogst moeijelijk te beklim-
men; de hoogste toppen hiervan zijn de Gamoeroe en
vooral de Seda-Ratoe, die 11500 voet hoog is; de
krater ligt op 10550 voet hoogte; in zijn bekken
is eene kom met witachtig ziedend water, waaruit
zich eene dampzuil verheft; die kom is omringd door
vijf kloven of spleten, waaruit met dof gerucht en
hevige kracht dikke zwaveldampen worden uitgeworpen.
Eigenlijke Vulkanen worden thans in deze Assistent-
Residentie niet meer gevonden.
Rivieren en andere -wateren. Er zijn hier zeer vele
kleine rivieren; de grootste zijn: de Tjidani of Tange-
rang ,