Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 2: 1
Auteur: [niet beschikbaar]
Uitgave: Te Leyden, Deventer en Groningen: bij D. Du Mortier en zoon, J. de Lange en J. Oomkens, 1843
Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 258 F 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204606
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Nederlandse koloniën, Nederland, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Vorige scan Volgende scanScanned page
58
koopvaardijschepen; op de Iniitenrcô liggen voornamelijk
de groote koopvaardijschepen, zoowel als de oorlogs-
schepen ; ook deze is door vele eilandjes gedekt,
doch wordt voor gezonder gehouden dan de binnen-
reû. — Het eiland Onrust, waar voormaals een fort,
kerk, houtzaagmolens , scheepstimmerwerven , dok , enz.
waren, werd in het Jaar 1800 door de Engelschen in
een' puinhoop veranderd, doch heeft thans weder wer-
ven , eene lijnbaan enz., en zal verder tot den scheeps-
bouw worden ingerigt; thans vinden de schepen, die
geene zware reparatie behoeven , er de noodzakelijke
herstelling. De oorlogsschepen, welke zware reparatie
noodig hebben, worden nu nog naar Soerabaia gezonden.
De uitgestrekte voorsteden, ten zuiden der stad op
een' rijzenden grond, zijn bezet met ruime, luchtige
woonhuizen, door breede galerijen omgeven, meestal
te midden van groote tuinen ; de erven moeten met
schutting (pagger), hek, of pilaren met kettingen zijn
afgezet; de uitstallingen mogen geene ruimte van den
weg beslaan, en geen vuilnis mag aan den weg of
in de rivier geworpen worden. De voornaamste voor-
steden zijn: Molenvliet, Rijsmjk, Noordwi/k, het
Koningsplein en Weltevreden. Op Ryswijk, een uur
van Batavia, is de Harmonie, een prachtig ge-
bouw met ruime zalen, voor feesten ingerigt; achter
hetzelve is het gebouw, waar het Bataviaasch Ge-
nootschap van Kunsten en Wetenschappen (de oudste
inrigting van dien aard, door Europeërs in Indiè ge-
sticht) hare Vergaderingen houdt, eene Boekerij heeft
en sedert 1836 een Museum voor Natuurlijke Historie
heeft aangelegd. Op Rijsy/ijk is het sierlijk Hôtel van
den Gouverneur - Generaal, meteen' fraaijen doch niet
grooten tuin , zich uitstrekkende tot aan het Koningsplein.
De Willemskerk, aan de oostzijde van het fraaije Ko-
ningsplein , prijkt met een koperen koepeldak. Op
Weltevreden is het voortreffelijk ingerigte groot Militair
Hospitaal, waar 400 zieken met gemak kunnen ver-
pleegd worden. Het heeft luchtige zalen voor matro-
zen en soldaten; vertrekken tot opneming van Officie-
ren en Ambtenaren, die er, tegen matige betaling,
uitstekend verpleegd worden ; tuinen, alsmede wonin-
gen voor het personeel van de Geneeskundige dienst,
in het midden van het groote plein ziet men een gedenk-
teeken der overwinning van Waterloo, bestaande in den
Leeuw