Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 2: 1
Auteur: [niet beschikbaar]
Uitgave: Te Leyden, Deventer en Groningen: bij D. Du Mortier en zoon, J. de Lange en J. Oomkens, 1843
Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 258 F 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204606
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Nederlandse koloniën, Nederland, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Vorige scan Volgende scanScanned page
49
die echter met het liasteel gesloopt werden, toen men,
in den aanvang dezer eeuw, op eene andere wijze voor
de veiligheid der stad meende te moeten zorgen.
De stad, ten zuiden van het kasteel, verkreeg eene
groote uitbreiding, later ook aan den westelijken oever
der rivier; doch de grachten, die elkander doorsneden,
en de huizen, in blokken aaneengebouwd, verschaften
haar, wel is waar, een net en Hollandsch aanzien;
maar veroorzaakten tevens eene ongezondheid, die in de
eeuw aan Batavia den naam van graf der Hol-
landers gaf. In het begin der ip^e eeuw begon men
de dwarsgrachten te dempen en vele gebouwen weg
te breken, zoodat de land- en zeewinden meer vrijen toe-
gang hadden en de loop der rivieren minder belemmerd
werd. Het verblijf in de stad werd gezonder. Zij heeft
echter opgehouden fraai te zijn, en wordt nog slechts
door enkele Blanken, meer door Aziaten, bewoond;
doch de meeste kooplieden hebben er hunne kantoren en
pakhuizen. — Men vindt er een Stadhuis, in 1652
deels van gehouwen steen gebouwd, en in 1710 her-
bouwd , alwaar Diepo Negoro, na zijne gevangen-
neming , eenigen tijd heeft doorgebragt; eene Beurs, ge-
bouwd in 1818; eene Factorij der Nederlandsche Han-
delmaatschappij; een Stads - Verband of Gasthuis, waar
allen, die door eenig toeval verwond zijn, de eerste ver-
pleging ontvangen; de west- en oostzijdsche Pakhuizen,
nog tijdens de Oostindische Maatschappij gebouwd. —
Van de fraaije kerken, in de 17de eeuw gesticht,
bestaat niets meer, en ook de Lutersche kerk, in
1747 gebouwd, is onlangs afgebroken.
De Chinesche wijk of kampong (meest bij verkorting
kamp genoemd) ligt zuidwestwaarts van de stad, is uit-
gestrekt en geregeld aangelegd, doch heeft veel geleden
door den brand op den 28sten Maart, 1823, toen 300
huizen en bijgebouwen, waaronder 40 huizen van steen,
in de asch gelegd werden.
De mond der rivier heeft een zwaar zeehoofd, uit
klipsteen en palen van jati- of kajaten-hout zamengesteld,
ten einde de verslijking en opstopping der rivier tegen te
gaan. — De ruime baai, met den hoek van Ontong-Java
ten westen en den hoek van Krawang ten oosten, wordt
in binnen- en buitenreü verdeeld. De eerste, binnen de
eilandjes Kuiper, Onrust, Purmerend, Enkhuizen en
Leiden, dient gewoonlijk tot ligplaats voor de kleine
D koop-