Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 2: 1
Auteur: [niet beschikbaar]
Uitgave: Te Leyden, Deventer en Groningen: bij D. Du Mortier en zoon, J. de Lange en J. Oomkens, 1843
Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 258 F 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204606
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Nederlandse koloniën, Nederland, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Vorige scan Volgende scanScanned page
öi
pompelmoes, ananas, watermeloen, komkommer, rijst,
jagong of Turksche tarwe, aardappelen, katjang of
boontjes, welke als voedsel gebruikt of ook uitge-
perst worden (de olie daarvan, hoezeer minder geacht
dan de kokosolie, wordt algemeen gebruikt), onbie of
aardvrucht.
b. Dier671. De neushoorn of rhinoceros, konings-
tijger , luipaard , hyéna, tijgerkat, jakhals, wilde hond ,
miereneter , velerlei apen , waarónder de zwarte slinger-
aap menigvuldig en kwaadaardig, civetkat, muskusrat,
gekko en andere hagedissoorten, kaaiman of kroko-
dil , karbouw of buffel, zoo tam als wild, en
onmisbaar voor den landbouw, paard, een klein, maar
vlug ras, rund (het vleesch echter is mager en grof;
de koe geeft weinig melk en slechts zoo lang zij het
kalf bij zich heeft), schapen en geiten schaars, var-
kens en wilde zwijnen in overvloed; tam gevogelte,
als hoenders, duiven, eenden, ganzen en kalkoenen
zeer talrijk, bergeend, taling, boschhoen, waterhoen,
snip, alle smakelijk, de boerong-lawit of sulangane,
eene blaauwachtige zwaluw, van welke men de kost-
bare nestjes inzamelt, die vooral in China zeer duur
betaald worden; paauw, verscheidenheid van fazanten,
en daaronder de zeldzame maar prachtig schoone vuur-
of sier-fazant, de sawavogel, eene soort van ooijevaar,
reiger, gier, valk, verschillende soorten van vleêr-
muizen, waaronder talrijke soorten, als de kalong of
vliegende hond, die van vijf tot zes voeten vlugt heeft,
en door sommigen voor een lekker beetje wordt gehou-
den. Zee- en riviervisch heeft men in groote hoeveelheid
en verscheidenheid; onder deze ook soorten, welke in
Nederland bekend zijn. Onder de insekten zijn vele
miersoorten, ook de kakkerlak en muskiet, welke alle
of slechts hinderlijk, of schadelijk, of zelfs zeer ver-
nielend zijn.
c. Delfstoffen. Basalt, porfier, jaspis, veldspaat,
kwarts , zwavelkies , kalksteen , zwavel, puimsteen ,
aardpek of aardolie Qnaphta'), steenkool, de batoe-
koembong, welke veel overeenkomst heeft met den
Portland-steen, en de moëllon de Ciply, een steen, in
de groeve zacht, doch die in de lucht hard wordt,
zoodat de fijnere soorten voor kapiteelen en andere
bouwsieraden zeer geschikt zijn; ijzer, edele metalen
en kostbare gesteenten niet noemenswaardig; even zoo
is