Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 2: 1
Auteur: [niet beschikbaar]
Uitgave: Te Leyden, Deventer en Groningen: bij D. Du Mortier en zoon, J. de Lange en J. Oomkens, 1843
Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 258 F 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204606
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Nederlandse koloniën, Nederland, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Vorige scan Volgende scanScanned page
313-
eene doorlpopende rekening gehouden werd. Wilde men
nu, bij rampen van aardbevingen, aanstekende ziekte en
dergelijke, het verval der plantaadjes niet deels aan zich
zeiven te wijten hebben, zoo moest de Maatschappij
tot voorschotten besluiten, hetgeen langzamerhand aan-
leiding gaf tot een stelsel van beleening, waarmede de
perken in de boeken der Maatschappij belast waren. De
perken werden langzamerhand al meer en meer bezwaard,
zoodat die hypotheek in 1680 reeds het drie vierde der
waarde van dezelve bedroeg. Hoezeer men aan de per-
keniers soms een deel van dien last kwijtschold, be-
droeg dezelve echter op het einde der lé^e eeuw eene
nog grootere som, en wel ruim aooooo Rijksdaalders.
Als gedeeltelijke oorzaak hiervan werd opgegeven, dat
de behoeften, welke van Java werden aangevoerd, in
prijs zeer waren gestegen, terwijl spek, olie, vruchten
en alles, wat van de naburige eilanden ter markt gebragt
werd, op eene willekeurige wijze zeer zwaar belast
was, hoewel nogtans de perkeniers de specerijen steeds
tot de oude prijzen leveren moesten.
Sedert 1824 is het lot der perkeniers en der Banda-
sche burgers in het algemeen veel verbeterd, zoowel
door de verhooging van den prijs, welke hun voor hun-
ne produkten betaald wordt, als door de vergunning tot
het drijven van handel met de eilanden ten oosten van
Ceram, gelijk ook ten noorden en oosten van Timor
en de daartusschen gelegene eilanden, ter inruiling van
sago, kokosnoten, veel katjang en andere boontjes en
aardvruchten, of wel schildpad, karet, was, tripang en
vogelnestjes, tegen lijnwaden , koper, ijzerwerk enz.
De Britsche en Noord-Amerikaansche walvischvangers,
en ook zoogenoemde walvischvangers, welke regtstreeks
van Sinkapore komen, doen evenwel aan de Bandasche
burgers in dezen veel afbreuk.
Er zijn arakstokerijen voor den handel met de oos-
telijke eilanden. Rundvee en schapen worden hier aan-
gefokt, en er is veel visscherij.
§ II. Kapen:
Op Groot-Banda: Batoe - Hollanda, aan de westzij-
de, Tandjong'Boerong, of Vogelboek, of ook Noord-
oosthoek ; van daar, langs de zuidkust, de Steile hoek,
Knorrepot, Hoek yan Oerien en yan Lakkoy.
Op Neird: Hoek Wastem en Papenberg , aan het
Zonnegat.
Op