Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 2: 1
Auteur: [niet beschikbaar]
Uitgave: Te Leyden, Deventer en Groningen: bij D. Du Mortier en zoon, J. de Lange en J. Oomkens, 1843
Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 258 F 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204606
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Nederlandse koloniën, Nederland, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Vorige scan Volgende scanScanned page
291-
[ In bel midden der 17de eeuw bestond het fort voorna-
i melijk uit paalwerk , en heette Mandersjah, naar den
i Sultan van Ternate. Bij de vernieuwing, na 1689,
verkreeg het den naam van Defensie. De woning van
den Kommandant en Gezaghebber is thans buiten het
fort. Het groote en welvarende vlek ligt op korten
afstand van hetzelve, en heeft verscheidene Mohamme-
daansche tempels. Sedert 1832 is hier eene nieuwe
Christenkerk gebouwd, en de Zendeling, daar geplaatst,
maakt zeer veel werk van het onderwijs der jeugd.
De Baai van Kayelie, ook wel Kayelie de Boero
genaamd, is zeer ruim; zij ligt in het noordoosten
van het eiland, en men ziet hier verscheidene aan-
genaam gelegene en welvarende dorpen, die in het
verschiet door eene bergketen, veelal met zware wou-
den bedekt, omgeven worden. Bij het naderen der baai
dienen de Moeder en Dochter, twee kegelbergen, die,
ten zuidoosten, naby elkander gelegen, boven het andere
gebergte uitsteken, tot verkenningsteeken.
Van het kleine en zich hoog opdoende Amblauvi,
dat in het zuidoosten van Boero ligt, en, naar men
meent, thans onbewoond is, valt niets merkwaardigs
te zeggen. Evenmin is het noodig eenige bijzonderhe-
den op te geven van Bonoa, dat ten noorden van
ilowamohel ligt, en door eene zoute kreek in een
noordelijk deel, of Bonoa, en een zuidelijk deel, of
Loehoe, verdeeld is. De meeste inwoners aldaar zijn
Christenen.
Manipa.
Dit eiland wordt ook Herrea, Basia, of Kondea
genaamd. Het heeft, behalve het Duiven-Eiland in
het zuiden, in het westen Sv/anggy, of Setang, ook
wel Wona geheeten, en Assa; in het noorden het
Muskieten-Eiland, het grootste van verschillende naby
elkander liggende kleine eilandjes, en in het noordoosten
Fatales - Eiland, of Loehoe, waarachter de Bogt van
Loehoe gelegen is.
Het eiland levert vooral veel sago, en de omringende
zee veel visch op.
De inlanders waren voorheen gewoon , hunne plegtige
eedzwering bij een klein riviertje te verrigten; uit dien
hoofde werd dat watertje Ayer - Sompah genoemd.
T 2 De