Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 2: 1
Auteur: [niet beschikbaar]
Uitgave: Te Leyden, Deventer en Groningen: bij D. Du Mortier en zoon, J. de Lange en J. Oomkens, 1843
Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 258 F 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204606
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Nederlandse koloniën, Nederland, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Vorige scan Volgende scanScanned page
258-
hierbg verloren, hetgene aan de waarschuwende trillin-
gen van den grond, 'die langzamerhand in hevigheid toe-
namen , te danken was. Nog maanden daarna hebben
die trillingen, doch telkens aanmerkelijk minder hevig,
op Ternate voortgeduurd. De kalmte keerde vervolgens
in de ontstelde gemoederen der rampzalige bewoners
terug, en men zocht uit de puinhoopen te redden,
wat te redden was. De Sultan onderscheidde zich ge-
durende de ramp op eene zeer loffelijke wijze.
Wateren. Er is een meer, of lagoen, slechts door
een' rotswand van de zee gescheiden. Dewijl dit meer,
bij aanmerkelijke diepte, tevens ruimte heeft voor een
aantal schepen, zou hetzelve, bij het doorgraven, of
doen springen van den rotswand, tot eene veilige haven
kunnen dienen. Men zegt, dat de Spanjaarden daarmede
eenmaal een' aanvang gemaakt hebben; doch , van wege
de moeijelijkheid, den arbeid hebben gestapt. Onge-
veer ter halverwege van de kruin des bergs zijn enkele
heete bronnen, echter van weinig beteekenis.
Ternate behoort onder de gezondste eilanden van den
geheelen ArchipeL De bevolking bestaat uit welge-
maakte , rustige en vreedzame menschen. De Ternatanen
bouwen allerlei soort van vaartuigen, en maken daarvan
veel werk; zij hebben kleine vlerkpraauwen, orembaais
(speeljagten of tentbooten), gilelas (smalle, ranke,
vlugge galeijen), en vooral fraaije korrakorras, of oor-
logsgaleijen, met twee of meer lilas (ligte stukken ge-
schut) , een vijftig of zestigul gewapenden, en 60 tot
80 roeijers, die buiten boord drie of vier roeibanken
bezetten.
Voortbrengselen. De grond is hier zeer vruchtbaar, ea
men heeft overvloed van water; doch daarvan wordt,
ten behoeve van den landbouw, geen genoegzaam ge-
bruik gemaakt. Er zijn heerlgke vruchten, ook Euro-
pesche groenten en aardappelen. Men bouwt een wei-
nig tabak en ook katoen, om gekleurde of bonte
kleedjes te weven; met de naburige eilanden wordt
eenige handel gedreven. Herten, wilde zwijnen, veel
visch en zeer smakelijke groote schildpadden, gelijk
mede de vliegende hond en vliegende kat worden op
Ternate aangetroffen. Men wil ook , dat de grond
eenig goud bevat.
De voornaamste plaats is:
Maleyoe, of Makya, de hoofdplaats, en het verblijf
van