Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 2: 1
Auteur: [niet beschikbaar]
Uitgave: Te Leyden, Deventer en Groningen: bij D. Du Mortier en zoon, J. de Lange en J. Oomkens, 1843
Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 258 F 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204606
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Nederlandse koloniën, Nederland, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Vorige scan Volgende scanScanned page
ir
ÜSö
Almaheira, de Sulla - Eilanden, Makjan en Mo-
titr.
Ternate.
Er is weinig grond tot onzekerlieid over den oor-
sprong van Ternate en de naburige kleine eilanden.
Eene Vulkanische uitbarsting heeft buiten twijfel den
Vuurberg van Ternate boven de oppervlakte der zee ver-
heven. Deze berg rijst met eene zachte glooijing tot
eene hoogte, waaromtrent de gevoelens zeer uiteenloo-
pen. Volgens sommigen zou hij slechts 4200 , volgens
anderen 7000 , cn, naar het oordeel van enkelen, ruim
10000 voeten hoog wezen. Aan de oostzijde is, langs
het kanaal van Gilolo, het strand door aanslibbing ver-
breed , inzonderheid sedert het begin der i S''® eeuw.
VVanneer men den berg beklimt, ontwaart men hier
en daar kloven en scheuren, waardoor het basalt en
de andere grondstoffen zigtbaar worden. Onder deze
kloven, door de werkingen van den Vulkaan veroor-
zaakt , is, van wege de ontzettende diepte, vooral
belangrijk die loodregte opening, welke, in 1673, bij
eene geweldige uitbarsting van den Kanore, op Gi-
lolo, met eene schrikbarende schudding van den Ter-
nate haren gapenden afgrond vertoonde. Vroegere
uitbarstingen van beide deze Vulkanen, als die in de
jaren 1608 , 1635 en 1653 , hadden bereids het vermoe-
den gewettigd, dat er, onder de bedding der zee, eene
gemeenschap tusschen de stookplaatsen derzelve bestond.
De Vuurberg van Ternate had, vóór de laatste
groote uitbarsting, zeven kraters, die zich na elkan-
der schijnen gevormd te hebben, zoodat de eerste
werkeloos bleef, nadat de tweede ontstaan was, en
zoo vervolgens. De zevende — na de laatste uitbarsting
is de top nog niet beklommen — alleen werkzaam,
heeft in 1811 en 1814 meer dan gewoon gewoed, en
destijds is, door de afstroomende lava, de Verbrande
hoek ontstaan. De Vulkaan had sedert een aantal ja-
ren niets dan rookzuilen doen opstijgen, doch heeft
in de laatste jaren zich op nieuws door aardbevin-
gen doen kennen. In 1835 en 1836 werden die zelfs
op de naburige eilanden gevoeld. Daarop had, in
Februarij, 1838, eene uitbarsting plaats, waarbij vier
inlanders omkwamen, die, weinige oogenblikken te vo-
ren ,