Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 2: 1
Auteur: [niet beschikbaar]
Uitgave: Te Leyden, Deventer en Groningen: bij D. Du Mortier en zoon, J. de Lange en J. Oomkens, 1843
Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 258 F 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204606
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Nederlandse koloniën, Nederland, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Vorige scan Volgende scanScanned page
liO«
spruiten (Craeng) zocliten door menschenroof en moord
zicli inkomsten te verschaffen; de Grooten (JDae/ig en
Care) volgden dit voorbeeld , en kregen zooveel te
eerder hiertoe verlof, daar de boeten voor doodslag
de schatkist of het inkomen van den Vorst hielpen
stijven. Menschenroof had bij oogluiking en straffeloos
plaats ; de ongelukkige slagtoffers werden naar vreemde
vaartuigen gesleept en elders als slaven verkocht.
Onderscheidene knevelarijen noopten meermalen de Ne-
derlanders, om den handel met Makasscr op te geven;
telkens werd dezelve echter weder hervat en spoedig
op nieuws verlaten. De geweldenarijen en verraderijen
van den Vorst van dit Rijk, ook omtrent de naburi-
ge bevolkingen, namen intusschen hand over hand toe.
In het midden der 17de eeuw besloot de Oostindische
Maatschappij hem te tuchtigen; en het gelukte aan
Speelman, in den Archipel de groote Speelman ge-
noemd , Makasser voor altijd te fnuiken. Van dien
tijd af dagteekent ook het gezag van Nederland over
het zuider-schiereiland. Boni, door Nederland bevoor-
regt en ondersteund, verkreeg nu in het zuiden veel
meer gebied, dan het vroeger bezeten had. Daar het
gedurig aan uitgebreidheid en magt toenam, zoo wer-
den zijne Vorsten tegen het midden der iS'i^ eeuw, en
later, al stouter en onbeschaamder in hunne vorderin-
gen. Zij veriangden eindelijk, dat al de Staten van
dat gedeelte van Celebes, waarin zij wonen, als aan
hen leenroerig, of als beschermelingen van hun Rijk be-
schouwd werden; terwijl de Oppervorst van Boni, als
onafhankelijk Heer over het schiereiland, met Neder-
land onderhandelen en aan hetzelve de wet wilde voor-
schrijven.
In deze wijdstrekkende ontwerpen van Boni moet
de aanleiding gezocht worden tot de binnenlandsche
woelingen, de inlandsche oorlogen en den openlijken
wederstand tegen het Nederiandsche Gezag, bepaaldelijk
sedert het jaar 1821, zoo van het Rijk Boni, als
van de Vorsten, welke, of ten gevolge van bloedver-
wantschap , of om andere redenen, de belangen van
dat Rijk aankleefden. — Hoezeer de krijgsbedrijven op
het zuider-schiereiland van Celebes, in de jaren 1824,
1825 en 1826, het Nederlandsch aanzien, meer dan
ooit na S p e e 1 m a n 's tijd gebeurd was, hebben ge-
vestigd, zoo bleef evenwel de stellige onderwerping van
het