Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 2: 1
Auteur: [niet beschikbaar]
Uitgave: Te Leyden, Deventer en Groningen: bij D. Du Mortier en zoon, J. de Lange en J. Oomkens, 1843
Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 258 F 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204606
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Nederlandse koloniën, Nederland, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Vorige scan Volgende scanScanned page
207-
Makasser, waaraan zij iiun verblijf houden, een' hoo-
geren trap van beschaving bereikt dan die van de
overige deelen des eilands.
In het zuiden der westkust bestond voorheen het
Rijk Makasser, dat zich, met eene bevolking van 4
tot 500C00 zielen, als een magtig Rijk wist te doen
gelden, gelijk ook het Rijk Boni, op de oostzijde
van hetzelfde schiereiland, aan de Golf van Boni; de
bergketen , welke het zuidelijke schiereiland doorloopt,
strekte aan deze Staten tot grensscheiding. Het schijnt,
dat beide Rijken zich door verovering gevestigd hebben,
en de overwinnaars den oorspronkelijken bewoner heb-
ben gedwongen den grond te bearbeiden. Op die wij-
ze ontstonden derhalve twee standen: Jdel en land-
bouwers; doch daar de Vorst aan zijne kinderen en
nakomelingen eene plek gronds, met de daarop geves-
tigde landbouwers, of ook een of meer dorpen ten ge-
schenke gaf, zoo vormden deze begunstigden een' der-
den stand, dien der Vorsten. Deze {Aroeng en Craeng,
veelal, bij verbastering, Krain) vermenigvuldigden zich,
en splitsten het gebied al meer en meer in smaldeelen.
De Adel {Daeng) volgde, met zijne leengoederen,
de handelwi^ize der Vorsten, waaruit de kleine Adel
of de mannen van hooge geboorte (^Care, of Carong)
ontstonden. Het Land werd in dier voege tot in het
oneindige gesmaldeeld, en geen Gezag kon zich hand-
haven dan door een krachtig bestuur. Zoodanig be
stuur viel aan het Rijk Makasser een' geruimen tijd
ten deel, zoodat, na verloop van tijd, de naam van
Makassaar en Celebees genoegzaam dezelfde beteeke-
nis had. De Oppervorsten van Makasser bepaalden
hun gezag niet enkel tot de westkust van Celebes,
langs Straat Makasser; maar dewijl de Adel zich op
de scheepvaart begon toe te leggen, kregen de Ma-
kassaren voet op onderscheidene naburige eilanden,
en deden hun gezag zelfs op het eiland Sumbawa
eerbiedigen.
In dien staat vonden de Nederlanders dit gedeelte
van Celebes bij den aanvang der eeuw, wanneer,
nagenoeg gelijktijdig met hen, de Engelschen mede op
het eiland bekend geraakten, terwijl, reeds geruimen
tijd te voren, de Portugezen alhier handelsbetrekkin-
gen hadden aangeknoopt. De zedelijke toestand liet
veel te wenschen over. De menigvuldige Vorstelijke
sprui-