Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Serie: Werken der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 2: 1
Auteur: [niet beschikbaar]
Uitgave: Te Leyden, Deventer en Groningen: bij D. Du Mortier en zoon, J. de Lange en J. Oomkens, 1843
Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 258 F 9
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204606
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Nederlandse koloniën, Nederland, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de aardrijkskunde van Nederlands Oostindische bezittingen
Vorige scan Volgende scanScanned page
194-
deze landstreek onder de linie gelegen is, zoo is hier
de hitte groot; doch, in vveÊrwil van den vochtigen
dampkring, is het er niet ongezond, zoomin voor den
Europeer, als voor den Aziaat. Eigenlijk ontleent dit
Rijk zijn' naam van het eilandje, dat naar zekere
vrouwelijke geesten, of spoken, pontianakken gehee-
ten, die zich daar ophielden, den naam van Pontia-
nak had verkregen. Hier was het , dat A b d u 1
R a c h m a n , bij de stichting zijns Rijks, zich het
eerst nedersloeg, en dat vervolgens het middelpunt
van een Rijk gevestigd werd, hetwelk zich over de
naburige Staten uitbreidde , hoezeer A b d u 1 R a c h-
m a n reeds eenmaal te Passicr op de oostkust, en
tweemaal te Mampawa , zich in zijne heerschzuchtige
oogmerken had teleurgesteld gezien.
Pontianak is mede de naam der hoofdplaats van het
Nederlandsch Gezag ter westkust, en het verblijf van
den Resident, van de meeste Ambtenaren en van de
voornaamste krijgsmagt. Aan • de beide zijden der ri-
vier ligt de stad, en wel ter plaatse, waar de Sin-
tang zich met de Pontianak vereenigt. Het Neder-
landsch fort, gebouwd in 1819, ligt tegenover des
Vorsten dalem, en heeft tevens het uitzigt over de uit-
watering der Sintang. Tot aan de stad, op 7 mijlen
afstands van de zee, loopt de vloed op, waardoor de
diepte van 12 tot 16 voeten vermeerdert. Eene mijl
verder benedenwaarts ligt de Batoe - Layang, eene
zware batterij, bestaande uit opeengestapelde rotsblok-
ken ; hier is het graf der Vorsten van Pontianak,
door hooge kananga - boomen overschaduwd. Tweemaal
'sjaars doet de geheele bevolking eene bedevaart naar
dit graf, ter dankbare vereering der nagedachtenis van
A b d u 1 R a c h m a n, die als Vorst zich de hoog-
achting en liefde zijner onderdanen duurzaam had we-
ten te verwerven.
Aan den naasten mond der rivier liggen onder-
scheidene eilandjes. Eene bank belemmert er bij laag
water de scheepvaart. De namen der riviermonden
of der takken, die de delta vormen, zijn, behalve
die van Pontianak en Sintang , O la - Qla, Amhau-
wang , Tritang, Dabong, Padompa , Majak en Men-
docd, of Mendoud.
De Chinesche mijnwerkers hebben meer dan eens
getracht, zich even onafhankelijk te maken, als zij in
het