Boekgegevens
Titel: Kijkjes in de Oost: een leesboek voor de volksschool
Deel: 1 Java
Auteur: Heijde, H.C. van der; Veth, P.J.
Uitgave: Groningen: P. Noordhoff, 1891
4e herziene dr; 1e dr.: 1875
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 1241 : 4e dr. (dl. 1)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204501
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Kijkjes in de Oost: een leesboek voor de volksschool
Vorige scan Volgende scanScanned page
46
groot, meestal van bamboe vervaardigd, en bestaan uit twee
deelen, namelijk achteraan de ruimte, waar de goederen zijn
opgestapeld, vooraan een- wijde bak, die den voerman gedurende
de vrij lange reis tot woning verstrekt. Daaronder maakt hij
zijn rijstmaaltijd gereed, daar slaapt hij des nachts, wanneer de
buffels afgespannen zijn; in 't kort, hij maakt het er zich zoo
huiselijk mogelijk. De geheele toestel heeft een dak, dat van
voren ver uitsteekt, en rust op een paar lompe assen, waaraan
groote houtschijven als wielen zijn bevestigd. Oorspronkelijk
waren die wielen rond, maar door het gebruik krijgen zij wel-
dra den vorm van verschillende soorten van veelhoeken. Men
kan licht begrijpen, hoe die voertuigen dan hotsen en bonzen;
ook is het geluid, dat zij maken, waarlijk oorverdoovend. 't Ge-
beurt soms, dat die karren hier of daar in den modder blijven
zitten; dit kan echter den Javaan niet uit zijn humeur brengen,
want hij troost zich met de gedachte, dat alle pedati's, die
sinds onheugelijke jaren vertrokken zijn, ten laatste toch haar
bestemming bereikten, al duurde 't ook soms wat lang.
In het oostelijk gedeelte van Java zijn de karren met hout-
schijven als wielen zoo goed als verdwenen; die wielen bestaan
daar behoorlijk uit spaken en vellingen met een ijzeren band
en bevestigd aan ijzeren assen.
De aanleg van goede wegen dagteekent van het jaar 1808.
De toenmalige Gouverneur-Generaal Daendels liet den Grooten
Postweg maken, die geheel Java van het Westen naar het
Oosten doorsnijdt.
Dit werk, dat ongeloofelijke moeite vereischte en zelfs een
aantal menschenlevens kostte, werd in achttien maanden vol-
bracht. Later is ook in het Zuiden des eilands een dergelijke
weg gemaakt, terwijl de Groote Postweg nog van verscheiden
zijtakken is voorzien. Op elke 1507 Meters staat een paal als
afstandswijzer; genoemde afstand heet dan ook een paal.
Wie nu op een dezer wegen Java wil doorreizen, doet zulks
gewoonlijk met postpaarden, even als in vroegeren tijd, vóór
den aanleg der spoorwegen, in Europa geschiedde. Daartoe
moet men zich eerst van een reiswagen voorzien; men kan dien
koopen of huren. De paarden, benevens een voerman en een
paar loopers (palfreniers), worden tegen betaling van gouver-