Boekgegevens
Titel: Kijkjes in de Oost: een leesboek voor de volksschool
Deel: 1 Java
Auteur: Heijde, H.C. van der; Veth, P.J.
Uitgave: Groningen: P. Noordhoff, 1891
4e herziene dr; 1e dr.: 1875
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 1241 : 4e dr. (dl. 1)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204501
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Kijkjes in de Oost: een leesboek voor de volksschool
Vorige scan Volgende scanScanned page
45
hij dan de „loopjes" nog niet weet, en door het voorbeeld van
anderen nog niet bedorven is geworden; daar staat tegenover,
dat zijn onhandigheid hem voor de betrekking van huisjongen
minder geschikt maakt.
De inlanders van de kusten weten zich op het water goed
te redden. Met de eenvoudigste hulpmiddelen sturen zij hun
lichte vaartuigen, prauwen geheeten, door de branding heen,
om goederen van de schepen aan wal te brengen en omgekeerd,
of om ter vischvangst te gaan. De oorspronkelijke Maleiers
waren voorheen geduchte zeeroovers, doch daar, waar de Neder-
landers gezag uitoefenen, tracht men die liefhebberij zooveel
mogelijk te beletten.
Over landbouw en andere middelen van bestaan, zoomede
over de levenswijze der Javaansche bevolking, willen wij later
meer uitvoerig spreken.
II. Hoe men op Java reist.
Er is een tijd geweest, dat het met de wegen op het eiland
Java droevig was gesteld. Wie toen zich van de eene plaats
naar de andere wilde begeven, kon er zich op voorbereiden,
dat hij kennis zou maken met smalle en oneffen paden, aan-
gelegd dwars door moerassige streken of tegen berghellingen
op, waar aan de eene zijde een afgrond dreigde, aan den an-
deren kant een onbeklimbare rotswand zich verhief, — somtijds
afgebroken door rivieren, die men gewoonlijk al wadende moest
trachten over te steken. Voor voetgangers waren die wegen
ternauwernood bruikbaar, hoewel de inlanders met hun vracht-
karren , door buffels getrokken, er nogal op terecht kunnen.
Dikwijls ziet men geheele transporten dier vrachtkarren, pe-
datis geheeten, bij elkander; zij worden dan gebruikt, om land-
bouwvoortbrengselen uit het Zuiden te brengen naar de noor-
delijke zeesteden, om ingescheept te worden. De karren zijn