Boekgegevens
Titel: Kijkjes in de Oost: een leesboek voor de volksschool
Deel: 1 Java
Auteur: Heijde, H.C. van der; Veth, P.J.
Uitgave: Groningen: P. Noordhoff, 1891
4e herziene dr; 1e dr.: 1875
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 1241 : 4e dr. (dl. 1)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204501
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Kijkjes in de Oost: een leesboek voor de volksschool
Vorige scan Volgende scanScanned page
20
van Tjilatjap toegang verleent. Aan onze rechterhand zien wij
een modderbank, die bij lagen waterstand bloot komt; links
verheffen zich de steile hoogten van het eiland Noesa Kamban-
gan, hetwelk zoo dicht bij de kust ligt, dat de vaart aan de
Noordzijde van dat eiland op een breede rivier gelijkt. Om in
oorlogstijd de haven nog verder te beveiligen, is tusschen die
rotsen een fort gebouwd, waarvan wij de wallen, met kanonnen
bezet, duidelijk kunnen zien.
Te Tjilatjap worden, hetzij over land, hetzij met prauwen
langs de rivier (Tji) Donan, of wel langs een gegraven kanaal,
Kali Josso genaamd, de producten uit drie of vier residentiën
aangevoerd en in gouvernements-pakhuizen opgesteld of dadelijk
voor den uitvoer in schepen geladen. Daardoor bezit deze stad
eenige levendigheid; anders is zij niet een der meest gezochte
verblijfplaatsen, dewijl het klimaat er als ongezond wordt aan-
gemerkt door de westelijk gelegen moerassen, welker dampen
koortsen veroorzaken. De pakhuizen bevinden zich in het ooste-
lijk gedeelte, onder anderen een groot zoutpakhuis.
Het zout is een van die artikelen, waarvan de regeering be-
langrijke winsten verkrijgt. Alleen op het eiland Madoera wordt
het door de inlanders uit zeewater gewonnen voor rekening van
het gouvernement, en meestal op de volgende wijze:
Een vlak gedeelte van de kust is door dijkjes ingesloten,
even alsof het rijstvelden waren. Bij vloed loopt dit onder, het
zeewater verdampt vervolgens, en de zoutkristallen, die zich
dan gevormd hebben, worden ingezameld. Het product van
Madoera wordt naar de strandpakhuizen in de verschillende
residentiën van Java en de Buitenbezittingen vervoerd en vandaar
per as naar de buitenlandsche verkooppakhuizen gebracht, waar
het voor de verbruikers verkrijgbaar is voor ƒ6,72 de pikol of
125 Amsterdamsche ponden (61,76 kilogram). In de voor-
naamste steden vindt men een zoutpakhuis, dat meestal door
een Europeaan, somtijds ook door een inlander wordt beheerd.
In de Vorstenlanden is de zoutaanmaak vrij.
Op het hooge eiland, hetwelk wij bij onze aankomst opmerk-
ten, gaan wij een bijzonderheid zien, die wel verdient bezocht
te worden, de Kinderzee namelijk, 't Is een ondiepe baai,
waarin een drietal rivieren (onder welke de reeds genoemde