Boekgegevens
Titel: Nederlandsche spraakkunst: een beknopt handboekje voor hulponderwijzers en kweekelingen en leerlingen van normaal- en hoogere burgerscholen
Auteur: Dale, ... van
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1868
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 192 : 1e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204437
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederlandsche spraakkunst: een beknopt handboekje voor hulponderwijzers en kweekelingen en leerlingen van normaal- en hoogere burgerscholen
Vorige scan Volgende scanScanned page
70
Gij, grootst, daar Gij U diepst verzaakt,
Hebt hier door lijden ü volmaakt.
En gaaft der menschheid waarde.
Heerlijk, God! zijn al nw werken.
Maar heerlijkst is uw avondstond.
Alleen hest komt zonder lidwoord voor: I)at is beste zijde, en in
de spreektaal: Hij is niet best, d. i. Hij is niet heel braaf.
Ook als bijwoord kan lest zonder lidwoord voorkomen: Oij hebt
uw Kerk best (d. i. zeer goed) gemaakt, wèl te onderscheiden van
het vergelijkende: Gij hebt uw werk hei lest gemaakt; Ik reken
er hem best toe in staat, wederom wèl te onderscheiden van het
betrekkelijke: Ik reken er hem het best toe in staat. Dat is opper-
best, mijn jongen !
Ook hoogst en uiterst komen, in de bet. van ten hoogste, ten
uiterste, zonder lidwoord voor: Zij was eene hoogst achtenswaardige
vrouw, altijd uiterst beleefd. Ook li^st mist niet zelden het lid-
woord : Hij wil er liefst maar niet van hooren spreken. Hetzelfde
kan ook van meest gezegd worden:
Laat mij, o Heer! altijd.
Maar meest in zwaren strijd.
Op U in 't lijden staren!
Andere bijw. mogen in den overtreffenden trap niet zonder 't lidw.
van bep. gebruikt worden: daarom is diepst in den bovenstaan-
den versregel:
Gij, grootst, daar Gij IJ diepst verzaakt,
niet te verdedigen.
Alleen de overtreffende trap best wordt als bijv. naamw. door
een voorafgegaan: 't Is een beste kerel. Wordt de overtref-
fende trap door aller versterkt, dan duldt het bijv. naamw. het
lidwoord van eenheid vóór zich en kan het bijwoord het lidwoord
van bepaaldheid missen: Dat is een allertreurigst lot; Er werd aller-
moorddadigst gevochten.