Boekgegevens
Titel: Nederlandsche spraakkunst: een beknopt handboekje voor hulponderwijzers en kweekelingen en leerlingen van normaal- en hoogere burgerscholen
Auteur: Dale, ... van
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1868
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 192 : 1e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204437
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederlandsche spraakkunst: een beknopt handboekje voor hulponderwijzers en kweekelingen en leerlingen van normaal- en hoogere burgerscholen
Vorige scan Volgende scanScanned page
49
Soms beteekent eene of eener dezelfde; als: Zij zij» van eene
of eener waarde.
29. Verbuiging van het lidwoord van bepaaldheid en het zelf-
standig naamwoord 1).
Enkelvoud.
Vrouwelijk,
1. De moeder.
2. Der moeder.
Mannelijk.
1. De koning.
3. Des konings.
3. Den koning.
Onzijdig.
1, Het hart ot harte.
2. Des harten.
3. Der moeder, de moeder. 3. Het hart of harte,
den harte.
4. Den koning.
1. De koningen.
2. Der koningen.
3. Den koningen.
4. De koningen.
4. De moeder.
Meervoud.
1. De moeders.
2. Der moeders.
3. Den moeders.
4. De moeders.
4. Het harte.
1. De harten.
2. Der harten.
3. Den harten.
4. De harten.
In verzen wordt den vaak verkort tot d'. Voor de wordt wel
in proza, niet in poëzie, d' geschreven. Ber is samengesmolten
met een voorzetsel in metterdaad (voor met der daad), uitermate
(voor uit der mate) enz.
Niet zelden heeft in lossen stijl de derde naamval meerv. den
vorm van den vierden naamv.: De roovers gaven de boeren het ge-
stolene goei weder. Zoo ook: Die kinderen geven hunne ouders veel
reden tot tevredenheid.
Slechts in deftigen stijl en in enkele uitdrukkingen wordt in
den 3en naamv. enkelvoudig van het onzijdig geslacht aan den
de voorkeur gegeven: Laat ons in den gebede tot God naderen; Zij
was uit den huize en geslachte Davids; In den beginne schiep God
hemel en aarde; Zij kocht een huis met den aankleve van dien; Hij
kwam met den lichte; Dit is gedaan op den Huize Doornenbwg ; Zij
doen het om de» broode, enz.
Hoewel 't woord wereld vrouwelijk is, schrijft men in den 2en
1) Alleen om plaats te winnen
gedrukt.
zijn de verbuigingen mat kleiner letter