Boekgegevens
Titel: Nederlandsche spraakkunst: een beknopt handboekje voor hulponderwijzers en kweekelingen en leerlingen van normaal- en hoogere burgerscholen
Auteur: Dale, ... van
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1868
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 192 : 1e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204437
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederlandsche spraakkunst: een beknopt handboekje voor hulponderwijzers en kweekelingen en leerlingen van normaal- en hoogere burgerscholen
Vorige scan Volgende scanScanned page
34
burgerschap en het burgerschap, de buurschap en het buurschap
de maagschap ea het maagschap enz. Verwantschap en bloedver
wantschap zijn tegenwoordig in beide beteekenissen vrouwelijk.
20°. De stofnamen op wi* en/%, als: zuring, scheerling, win
terling (pijpkruid)., kammeling (korte uitgekamde wol), kibbeling
(afval van zoutevisch), ruiting (geklonterde melk), stuiveling (be
vroren turf) enz.
Honig of honing is m. en messing is, als de naam van eeu metaal, o
21°. De namen van heesters, bloemgewassen, kleinere planten
en vruchten, als: hop, braam, munteoi munt, madelief oi weide
bloem, tulp, roos, narcis, hyacint, vlier, anjelier, violier, pioen
wouw, komkommer, aar, kroot, peen, raap, radijs, ui enz.
22». De woorden, welke van den wortel eens werk
woords gevormd zijn, met achtervoeging van st, als: kunst
gunst, vangst, winst, komst, horst, worst, rust, verlangst
woonst (woning) enz.
Dienst is mannelijk. Ontvang is m., ontvangst, v.; vond
is m., vondst, v.
Behoort de st tot den wortel van het werkwoord, dan is het:
v.oord dat er op eindigt, mannelijk, als: dorst, kost, lust, oogst,,
tast, troost, twist.
23». De woorden, welke op ts of rfs eindigen, als:A;«ote,,
hots, rots, schots, toorts, koorts, spits, sprits, splits, brits,,
trits, plaats, kaats, schaats, taats, bluts, kluts, muts,puts,,
guts (steekbeitel), scherts, tm ts, schets, kwets (zekere blauwe;
pruim), klets, kartets, spiets of spies, hods, karwats, frat-
sen, 1) karpoets, koets, poets of pots enz.
Mannelijk zijn: flits, trots, kreits en toets.
Spits is onzijdig in de uitdrukking: Het spits afbijten.
Erts is onzijdig als metaalnaam. Ook kwarts (n°. 23, 4°.).
Sits Si onzijdig als stofnaam.
T^is (koppelsnoer) is v., als ontstaan uit Uidt.
1) Dit woord komt alleen in het meervoud voor.