Boekgegevens
Titel: Nederlandsche spraakkunst: een beknopt handboekje voor hulponderwijzers en kweekelingen en leerlingen van normaal- en hoogere burgerscholen
Auteur: Dale, ... van
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1868
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 192 : 1e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204437
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederlandsche spraakkunst: een beknopt handboekje voor hulponderwijzers en kweekelingen en leerlingen van normaal- en hoogere burgerscholen
Vorige scan Volgende scanScanned page
32
niet met do waarheid overeen. Ook is er in uwé wet geschreven,
dat het getuigenis van twee menschen waarachtig is,
12». De woorden, welke op ing eindigen, mits ze van
werkwoorden afgeleid zijn, als: woning, belooning, verzoe-
ning, voldoening, nering, hanteering enz,
13". De woorden, welke op 6eofrfe eindigen, als: eftfte,
tobbe, ribbe, schubbe; reede, schande, schade, woede, genade,
offerande enz.
Einde, gilde, yelijde (jaargetijde) en wehhe zijn onzijdig, vrede
is mannelijk.
Bovenstaande woorden blijven, ook na de afwerping van de
laatste letter of lettergreep, vrouwelijk: eh, tob, rib, scl^ub, ree,
sehand, scha, wond, gena, offerand ea?,
14°. Alle woorden, welke op te eindigen, als: diepte,
laagte, oudte, gedaante, gestalte, gedachte, menigte, ge-
zindte enz.
De verzamelwoorden met het voorvoegsel ge zijn onzijdig : ge-
bergte, gedierte, gevogelte, gebocmte, geraamte enz,
15». De woorden, welke op ij of ei, m of «w eindigen,
als: rij, brij, bakkerij, komenijï), malvezij, lei, sprei, knie,
derrie, genie, lelie, zenuw, schaduw, zwaluw.
Rei (koor) is m.: De dcnsrei ging den zangrei voor. Mei is n),
als maandnaam, en in de beteekenis van meitak, groenen tak.
Concilie en emngelie zijn onz.; alsmede genie, in de beteekenis
van vernujt, een vernuftig mensch.
Schilderij wordt ook onzijdig gebruikt.
'16°. De oorspronkelijke verkleinwoorden op e/, die van
vrouwelijke woorden gevormd zijn, als: greppel (van greb),
kruimel (van kruim), mazel (van maas), pukkel en peukel
1) Komenij (kruidenierswinkel) is ontstaan uit ioopmannij. 't Komt
voor in de samenstelling komenijswinkel.