Boekgegevens
Titel: Nederlandsche spraakkunst: een beknopt handboekje voor hulponderwijzers en kweekelingen en leerlingen van normaal- en hoogere burgerscholen
Auteur: Dale, ... van
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1868
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 192 : 1e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204437
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederlandsche spraakkunst: een beknopt handboekje voor hulponderwijzers en kweekelingen en leerlingen van normaal- en hoogere burgerscholen
Vorige scan Volgende scanScanned page
26
(van beuk), hoepel (van hoep), kneukel of knokkel (van knok),
knobbel (van knop), druppel of droppel (van drup of drop),
stengel (van stang), keizei (van kei) enz.
15°. De woorden, welke op em, lm en meindigen, als:
adem, asem, brasem, wasem, alsem, balsem, bezem, boezem,
deesem, droesem, arm, darm, helm, halm, psalm, molsem
of molm enz.
Helm is als grassoort vrouwelijk.
Scherm is mann. in de beteekenis van bescherming, onz. als mid-
del of werktuig ter bescherming: vuurscherm, tooneelscherm, regen-
scherm (paraplu) enz.
Palm is in de bet. van palmboom eu palmtak mann., in die vau
handpalm, tiende deel eener Ned. el en tuinpalm vrouw.
Alarm is onzijdig.
16». De woorden, die op dom eindigen en een staat of
toestand beduiden, als: adeldom (d. i. edeldom), rijkdom,
wasdom, vrijdom, ouderdom, weedom enz.
Beteekent eigendom het voorwerp, dat iemand eigen is, eene be-
zitting, dan is bet onzijdig; beteekent het eigendomsrecht, dan is
het mannelijk: Dit huis is het eigendom van mijn vader; Deze ad-
vocaat heeft eene uitmuntende verhandeling geschreven over den
eigen'iom; Er bestaat twist over den eigendom van dat eigendom.
17». De namen der viervoetige dieren, welke voor het
mannetje en wyfje beiden gelden, als: aap, haas, das,
olifant, panter, los of lynx enz.
Vrouwelijk zijn: kat en muis, rat of rot, hagedis, wezel en marmot.
.'V.ls jagersterm is haas onzijdig. Ook fret heeft dit geslacht.
18". De diernamen op ijn, eel en oen, als; tonijn, her-
melijn; makreel, barbeel (baardvisch); kalkoen, kapoen, schor-
pioen, griffoen of griffioen enz.
Sardijn is v., konijn en fluwijn zijn o.
19". De diernamen op er en aar, erd en aard, als:
vlinder, kever, kikker, salamander, hamster (zeker knaag-