Boekgegevens
Titel: Nederlandsche spraakkunst: een beknopt handboekje voor hulponderwijzers en kweekelingen en leerlingen van normaal- en hoogere burgerscholen
Auteur: Dale, ... van
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1868
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 192 : 1e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204437
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederlandsche spraakkunst: een beknopt handboekje voor hulponderwijzers en kweekelingen en leerlingen van normaal- en hoogere burgerscholen
Vorige scan Volgende scanScanned page
130
dag. Ik sprak hem 'n Dinsdag, is 'n een overblijfsel van het voor-
zetsel in. Men schrijft nu Ik zal Zondag komen, d. i, den aanstaan*
den, eerstkomenden Zondag,
Meu schrijft zoowel: Zij hieven hier omstreeks vjj uren ah:
Zij hieven omtrent vijf uren; doch alleen: Zij kwamen hier om-
streeks vijf uur.
Sedert en sirds duiden een voort durenden toestand aan; Sedert of
sinds verleden jaar hen ik hier; Hij is ziek, sedert {sinds) gij vertrok'
ken zijt, Meu schrijve dus niet: Hij is sedert verleden jaar hier
gekomen; Hij is ziek geworden, sinds gij vertrokken zijt, In den
eersten volzin moet sedert wegvallen; in den tweeden volzin moet
sinds door nadat vervangen worden.
Wegens geeft een grond aan, die in den persoon ligt; uit eea
grond, die huiten den persoon ligt: Hij week wegens lafharfighrid;
Hij was ongeschikt wegens gebrek aan bekwaamheid; Zij deden het uit
geldgebrek; Hij werd een dief uit armoe,
Tusschen beteekent eigenlijk in het midden van twee: daarom
spreekt men van de^ vriendschap tusschen vader cn zoon en van
de vriendschap onder de leden des huisgezin^'.
Men lette op het onderscheid, dat er bestaat tusschen r^r^/^^/y-
ken hij en vergelijken met: Men vergelijkt het leven bij eene bloem
des velds, de jeugd bij de lente, den ouderdom bij den winter;
men vergelijkt Napoleon met Gesar, Amsterdam met Venetië enz.
Tn: Hij is hoos op mj heeft op dc beteekenis van tegen 1).
Men schrijve: Het is voor drie weken gebeurd cn: 7 Zal over
drie weken weer gebeuren,
Tn: Willem III, bij de gratie Gods kening der Nederlanden ^v.z,
enz., heeft bij de beteekenis van door. Zoo ook in: Het mensch^
dom is een geslacht van Koningen hij Gods genade,
85. De voegwoorden duiden den samenhang aan, die er
tusschen verschillende volzinnen of verschillende deelen
van een volzin bestaat.
1) Tn het Middelnederlandsch had op nitt zelden deze beteekenis.