Boekgegevens
Titel: Het lager onderwijs in betrekking tot de staatsinrigting: eene beoordelende beschouwing van het tegenwoordige onderwijs ...: staatslieden ter overweging, onderwijzers ter behartiging aanbevolen
Auteur: Graser, Johann Baptist
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en zoon, 1844
Opmerking: Vert. van: Das Verhältniss der Elementarschule zur Politik der Zeit
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1169 D 21
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204333
Onderwerp: Onderwijs: onderwijssystemen, onderwijsinstellingen: algemeen
Trefwoord: Onderwijsstelsels, Lager onderwijs, Staat (politicologie)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Het lager onderwijs in betrekking tot de staatsinrigting: eene beoordelende beschouwing van het tegenwoordige onderwijs ...: staatslieden ter overweging, onderwijzers ter behartiging aanbevolen
Vorige scan Volgende scanScanned page
177
doel en onderwerp van 't onderwijs, en niet door
voorschriften en regelen, welker toepassing eigenlijk
aan de mannen van het vak moet worden overgelaten.
De bepalingen der nieuwere staatkunde drukken zich
in diervoege uit, dat de Staat verpligt is voor de be-
schaving en opleiding der natie te zorgen; doch deze vor-
dering bleef in het algemeen beperkt en bepaald bij het
vestigen en het verzekeren der inkomsten van schoolin-
rigtingen en de aanstelling van onderwijzers. Daarbij kwam
nog het regelen van het toczigt op de scholen en het ge-
bruik maken van die inrigtingen van den kant der ouders.
De schrandere Duitsche montesqdied, de hoog geëer-
de Staatsman abicillon, drong reeds dieper door in
het veelomvattende gebied der staatswetenschappen,
en stelde in zijn beroemd werk de grondstelling vast,
dat de Staat verpligt is het onderwijs der ingezetenen
onder deszelfs regeringszorgen op te nemen.
§. 115.
Wij hebben derhalve reeds eene belangrijke autoriteit
voor hetgeen wij verlangen, namelijk, dat de Staat het
onderwijs, als zoodanig, onder de zorgen en bemoeijenis-
sen der regering behoort op te nemen; doch wij heb-
ben nog andere, niet minder gewigtige autoriteiten.
De hoogst verstandige en wijze staatsregering van
Pruissen bewees, en bewijst nog met de daad, dat
zij niet enkel de uitwendige voorwaarden voor het
bestaan van een verbeterd schoolwezen nakomt, maar
de volmaking van deszelfs ziel en leven: het doeltref-
fend ondencijs, onder de voornaamste zorgen van den
Staat heeft opgenomen; immers is hierop sinds eenigen
tijd het hoofddoel van haar streven gerigt. Zij zorgt
om die reden niet blootclijk voor de aanstelling vaji
12