Boekgegevens
Titel: Het levende woord: stijl- en taaloefeningen vooral ten dienste van normaal- en kweekscholen
Deel: 2e stukje
Auteur: Boswijk, D.; Walstra, W.
Uitgave: Zutphen: W.J. Thieme & Cie, 1897 *
4e dr; 1e dr.: 1886
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 831 : 4e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204294
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Het levende woord: stijl- en taaloefeningen vooral ten dienste van normaal- en kweekscholen
Vorige scan Volgende scanScanned page
117
beproell dat voorwerp aan dien steen. Figuurlijk komen
toetsen en toetssteen evenzeer voor, b.v. ^Tegenspoed is de
toetssteen der vriendschap." Wat beteekent die uitdrukking''
Denk aan 't gezegde: Ware vrienden kent men in den nood.
37. Iemand of iets den genadeslag geven.
Dat het bij de oude rechtspleging vaak onmenschelijk
toeging, is bekend. Hovenstaande uitdrukking, thans alleen
figuurlijk gebruikt, herinnert ons aan de barbaarsche ge-
woonten onzer vaderen, 't Was niet genoeg, iemand ten
doode te verwijzen, de terechtstelling moest zoo wreed mo-
gelijk zijn. .Men lei den ter dood veroordeelden misdadiger
op een rad en verbrijzelde al zijne beenderen door eenige (8 ?)
slagen met den ijzeren koevoet. Om een einde te maken aan
het vreeselijk lijden van het slachtoller, gal' de rechter den
beul eindelijk het teeken, dat deze door eenen slag op 't
hart den ongelukkige in eens van 't leven mocht berooven.
Terecht heette deze slag de genadeslag. IJovenstaande uit-
drukking beteekent thans: iemand ol' iets den doodsteek
geven ; iemand ol' iets totaal vernietigen.
38. Korte metten maken met iets.
In het brevier fgetij- of gebedenboek der H. K. kerk)
vindt men een groot aantal gebeden. Elke Katholieke gee.s-
telijke behoort in de hora matutina (vergelijk Fr. matin)
een dier gebeden te lezen. Naar matutina of matin hebbeji
die gebeden den naam metten gekregen. In de week vooi'
Paschen worden er korte metten gelezen, omdat de gees-
telijken in die dagen overladen zijn met andere bezigheden.
Vandaar de uitdrukking korte metten maken =. 't werk haas-
tig afdoen, weinig omslag maken met iets. Nog komt «iei^ex
voor in de uitdrukking iemand de metten lezen =: iemand
scherp doorhalen. Vaak hoort men hierin wetten \oor metten
gebruiken. Die volksetymologie ontstond, doordat het volk