Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1861
2e, verb. en verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 174 : 2e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204279
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
512
Terwijl men nu de schijf in gelijkmatige draaijende beweging
brengt, houdt men de buis loodregt digt boven den omtrek der
schijf en blaast met den mond door de buis. Zoo dik^vijls zich
daaronder eene opening bevindt, wordt de lucht onder haar
door den bijkomenden luchtstroom ver digt. Daarop treedt een
tand der schijf onder de buis, de luchtstroom wordt afgebroken,
en de verdigte lucht onder den tand zet zich uit en verdunt
zich. Zoo veel openingen der schijf er daarom onder de buis
doorgaan, even zoo dikwijls heeft er eene verdigting en verdun-
ning, een heen- en weergang der lucht plaats. Heen- en
weergang te zamen worden in de leer van het geluid
eene dubbele trilling (of ook eene trilling) genoemd,
terwijl bij den slinger de zelfde beweging, volgens § 65,
als twee slingeringen gerekend zoude worden. Draait men de
schijf snel genoeg, dan verneemt men bij het blazen eenen
toon, die bij eene bepaalde snelheid der omdraaijing eene be-
paalde hoogte heeft. De proef toont, dat de toon een z a-
mengesteld gelnid is, die niet door eene enkele trilling,
maar door een aantal snel op elkander volgende trillingen wordt
voortgebragt. Deze trillingen geschieden op de zelfde plaats; zij
duren even lang, omdat de openingen der sirene gelijk zijn,
en hebben in regelmatige tusschenruimten plaats, omdat ook de
tusschenruimten tusschen de openingen gelijke breedte hebben.
Een toon is een regelmatig zamengesteld ge-
luid en ontstaat door eene regelmatige snelle herhaling van
een geluid, die het oor als een geheel opneemt.
289. De toonhoogte en de toonschaal.
Proef. Draait men de voor de voorgaande proef vervaar-
De digde sirene sneller, zoodat in den zelfden tijd een grooter
hoogte aantal trillingen plaats heeft, dan verneemt men een h o o-
van den ..
toon. geren toon. Bij nog sneller omdraaijen wordt de toon nog
hooger. Het zelfde aantal trillingen in den zelfden tijd geeft altijd
weder den zelfden toon, en heet het trillingsgetal van dien toon.