Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1861
2e, verb. en verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 174 : 2e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204279
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
499
de bewegingen niet gelijktijdig en het geheel verkrijgt een
golfachtig aanzien.
Men heeft de snelheid van het geluid in de lucht door veel-
vuldige proeven gemeten, waarbij men op groeten gemeten af-
stand kanonnen liet afschieten en den tijd, die er tusschen het
ontploffen van het kruid en het aankomen van het geluid ver-
Fig. 274.
B.............................................-jL.____
liep, naauwkeurig waarnam. Men koos twee verhevene, meer
dan twee mijlen van elkander gelegene standpunten K en B,
uit een van welke men het andere met een verrekijker naauw-
keurig kon overzien. Op het eene werd een kanon gebragt; naar
het andere standpunt begaf zich een waarnemer, voorzien van
een verrekijker en een zeer naauwkeurig bewerkt horologie, het-
welk de seconden en onderdeelen daarvan aanwees. Heldere,
stille nachten werden tot de proeven uitgekozen; bij tusschenpoo-
zen van 5 tot 5 minuten moest het kanon afgevuurd worden,
en deze herhaling der proef moest tegen dwalingen vrijwaren.
De waarnemer in B had ten oogmerk, na te gaan, hoe veel
tijd, volgens zijn horologie, er van het ontploffen van
het kruid en het aankomen van het geluid ver-
liep. Daar de verschijning van het licht genoegzaam op het
zelfde oogenblik gezien wordt, zoo had het geluid den waarge-
nomen tijd gebruikt om de tusschen de beide standplaatsen lig-
gende streek B K te doorloopen. Deze moest zorgvuldig geme-
ten worden. Bij eene der proeven was de afstand tusschen beide
plaatsen 57200 parijsche voeten, en er verliepen tusschen het
zien der ontploffing en het hooren van den slag 55 seconden;