Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1861
2e, verb. en verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 174 : 2e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204279
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
k
t
734
392. De invoering van den stoom als beweeg-
kracht.
Proef. Men houde de reageerbuis, voor proef 3906 van
De een zuiger voorzien, in welke na het verdringen der lucht de
als'bewe- ^^'^er zijn laagsten stand, onmiddellijk boven het water, heeft
gende ingenomen, boven de spirituslamp. Er zal zich stoom ontwikke-
kracht. jg^ ^ jjg j] q q j. g jj „ e spankracht den zuiger omhoog zal
bewegen; hij werkt hier als beweegkracht met eene spankracht,
die slechts weinig grooter is dan het gewigt der lucht, die op
den zuiger drukt. Zijne werking bestaat bijna alleen in de over-
winning van de drukking der lucht; moet er een ander werk
verrigt worden, dau moest er boven den zuiger eene luchtle-
dige ruimte voortgebragt worden. Tn den opgegeven toestel kan
men voor 't overige herhaaldelijk bij het afkoelen van den stoom
den zuiger door de drukking der lucht naar beneden laten be-
wegen en door de spankracht van den stoom weder omhoog
drijven.
De tweede verbetering, welke Watt bij het stoomwerktuig
Sluiten bestond daarin , dat hij tot het bewegen van den zui-
vanden ger niet meer van de drukking der lueht, maar van de span-
^T'nTe"' stoom zeiven gebruik maakte. Hij bemerkte dat
bij iederen nedergang van den zuiger door de van boven af in
den stoomcilinder indringende lucht diens temperatuur vermin-
derd werd en daarna door den stoom eerst weder verhoogd moest
worden, die daarbij ten deele drupvormig werd. Om deze ver-
kwisting van stoom te doen ophouden, sloot Watt de bovenste
opening van den stoomcilinder met een luchtdigt deksel en liet de
Zuigerstang door eene daarin bevestigde stopbus of pakking-
bus gaan, welke met vettig gehoudene en tegen de zuigerstang
geperste hennip en werk aangevuld wordt en aan den stoom gee-
nen doorgang verleent. Boven den zuiger kwam nu de stoom en
deed hem door zijne spankracht naar beneden gaan, terwijl
onder hem door verdigting van den stoom eene ledige ruimte
werd voortgebragt. Door deze gewigtige verandering werd het