Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1861
2e, verb. en verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 174 : 2e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204279
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
731
einde van den evenaar naar beneden trekken. Derhalve trekt
de zwaartekracht den zuiger weder omhoog. In
dit werktuig, dat onder den naam van atmospherische stoom-
machine nog tegenwoordig somwijlen gebruikt wordt waar aan.
merkelijke hoeveelheden water uitgepompt moeten worden, is
de stoom volstrekt niet als beweegkracht werkzaam, maar dient
slechts tot het voortbrengen van eene ledige ruimte, tegen
welke alsdan de werking der dampkringsdrukking plaats heeft.
Een knaap, Humphrey Potter genaamd, wien men het werk jjggg.
opgedragen had om bij afwisseling de kranen van het werktuig Hng van
te openen en te sluiten, bedacht een middel om de machine
zelve dit werk te laten verrigten. Hij bond touwen aan de hand- voer des
vatsels der beide kranen en bevestigde die zoodanig aan den ^oorTet
evenaar, dat deze bij zijne beweging de touwen aantrok en aan de werktuig
kranen den doelmatigen stand gaf De figuur stelt de wijze voor,
waarop men later dit openen en sluiten der kranen met behulp
van den aan den evenaar verbonden stangen leerde voortbren-
gen.
391. De uitvinding van den condensor door "Watt.
De stoomwerktuigen hebben hunne tegenwoordige volkomenheid denser,
te danken aan den werktuigkundige J a m e s W a 11. Hij was in
Schotland geboren en had een tijd lang als vervaardiger van
mathematische werktuigen te Londen gewoond, tot de verzwakte
staat zijner gezondheid hem noopte, om naar Schotland terug te
keeren. Hier zette hij zich te Glasgow neder en ontving in den
winter van het jaar 1764 van de Universiteit het model eener
atmospherische stoommachine ter herstelling. Toen hij ze in
werking bragt, vond hij het verbruik van brandstof en stoom
in vergelijking met de werking der machine in 't oogloopend
groot en zag weldra, dat dit verlies door het instroomen van
het koude water in den stoomcilindcr te weeg gebragt werd.
Na iederen nedergang van den zuiger werd eene groote hoeveel-
heid stoom verkwist, om den afgekoelden cilinder weder tot het
kookpunt te verwarmen. [Watt vestigde al zijne aandacht op de