Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1861
2e, verb. en verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 174 : 2e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204279
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
710
IJsbe- Proef c. Het meest opzienbarend vertoont zich de werking
do'or'cfe verdampingskoude, wanneer daardoor water in ijs veran-
verdam- derd wordt. Men neme eene reageerbuis (of eene on-
kou?ë voorziene glazen buis) , omwinde
ze aan den bodem met watten en giete er eene kleine
hoeveelheid water in. In het water zette men een ijzer-
draad, druppele zwavelether op de watten en bewege,
om de verdamping te bespoedigen, de buis heen en
weêr of draaije ze als een roerstok. Door herhaald op-
gieten van ether en voortdurende beweging ontstaat
eene zoo aanmerkelijke verdampingskoude, dat men
het ijzerdraad, waar het in water gestaan heeft, met fijne ijs-
naalden bedekt vindt.
Onder de klok der luchtpomp gaat het water in een
horologieglas, waarboven of waaronder een schaaltje met zwavel-
zuur aangebragt is, tot ijs over; de verdamping van het water
wordt daarbij door het voortdurende uitpompen der reeds voor-
handene waterdampen te gelijk met de opslorping van deze door
het zwavelzuur zeer versneld. In Oost-Indië en Thibet
bereidt men zich in landstreken, waar nooit natuurlijk ijs bestaat,
kunstmatig ijs met behulp der door verdamping opgewekte
koude; men graaft op luchtige, vrij gelegene plaatsen vlakke
kuilen en belegt ze met leem en suikerriet; gedurende de hel-
dere winderige nachten laat men daarin vlakke, poreuze leemen
schalen met water staan en vindt des morgens een gedeelte
daarvan tot ijs bevroren, dat men in goed gesloten ijskelders
bewaart en tot het afkoelen der dranken gebruikt.
De wa- 382. De waterdamp in den dampkring en de hy-
^in'^dw' verschijnselen. Door de verdamping, die
damp- bestendig aan de oppervlakte der zeeën en rivieren, van den
kring, vochtigen grond en van de daarop groeijende planten plaats heeft,
vormt zich eene groote hoeveelheid waterdamp en verspreidt
zich, zonder voor ons zigtbaar te zijn, door den dampkring. Wij