Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1861
2e, verb. en verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 174 : 2e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204279
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
709
omdat het menschelijk ligchaam van de warmte beroofd wordt,
die noodig is om de vochtigheid in damp te veranderen, en het
verdampen van het zweet ontneemt aan het ligchaam zoo
veel warmte, dat zelfs in de heetste landstreken de temperatuur
van het bloed niet boven de gewone bloedwarmte stijgt. W ij n
kan men koel houden door een doek, die de flesch omsluit, te
bevochtigen. In Egypte verschaft men zich in het heete jaar-
getijde uit het laauwe water van den Nijl sedert overoude tijden
een verfrisschend drinkwater, door dit rivierwater in leemen
kruiken te gieten, die niet waterdigt zijn, maar de vloeistof door
ontelbare kleine openingen doorlaten; de oppervlakte der leemen
kruiken blijft bestendig vochtig, een gedeelte van het doorge-
drongene water verdampt en verbruikt daartoe zoo veel warmte,
dat de van buiten overblijvende en in een daaronder geplaatst
glas neêrvloeijende droppels een verkoelenden drank geven. In
Spanje bewaart men het drinkwater insgelijks in onverglaasde,
poreuze leemen vaten, welke alcarazzas genoemd worden;
men vervaardigt ze in Andalusië van leem, waarbij men keuken-
zout voegt en dat slechts zwak gebrand wordt; hunne gedaante
gelijkt op die van vazen , hunne kleur is geelbruin of rood; het
water sijpelt door de wanden en wordt door de verdamping, die
aan de buitenzijde der vaten onafgebroken plaats heeft, verschei-
dene graden afgekoeld. In de laatste jaren zijn zulke koelfles-
schen of wat er koelers ook bij ons in gebruik gekomen.
Gelijk steeds bij den overgang van een vloeibaar ligchaam tot
deu luchtvormigen toestand warmte verbruikt wordt, zoo ge-
schiedt het ook bij de verdamping. Daar echter het niet verdam-
pende gedeelte der vloeistof of hare omgeving deze warmte af-
geeft en verliest, zoo heeft het verbruik van warmte bij de ver-
damping steeds eene afkoeling ten gevolge, die men met den
naam van verdampingskoude bestempelt.
Wet: Door iedere verdamping wordt warmte
verbruikt, of, zoo als men gewoonlijk zegt,
koude opgewekt.