Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1861
2e, verb. en verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 174 : 2e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204279
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
>
670
zet en bij de gewoonlijk voorkomende warmtegraden noch kookt
noch bevriest.
Om de uitzetting van het kwik te meten, wordt naast de ther-
I mometerbuis eene graadverdeeling of schaal aange-
i bragt, bij welker vervaardiging men , opdat de aanwijzingen der
thermometers onderling overeenstemmen, de volgende handel-
if. wijze in acht neemt. Men dompelt den thermometerbol en de
f buis, zoo ver het kwik reikt, eerst in fijn gestooten smeltend
ijs; het kwik daalt, en het punt tot waar het reikt wordt op
de buis met een diamant aangeteekend. Het aldus bepaalde
punt draagt den naam van ijspunt of vriespunt. Hierop
brenge men het werktuig in kokend water, of beter in de dam-
pen boven kokend water, en teekent op de buis de plaats
aan tot waar het kwik stijgt; dit tweede punt heet het k o o k-
j p u n t. De afstand der beide vaste punten, de zoogenaamde fun-
damentale afstand, wordt nu gemeten en op papier, hout of glas
aangeteekend. Naast het vriespunt schrijft men het cijfer O ,
naast het kookpunt 100, en deelt den afstand tusschen beiden
in 100 gelijke deelen, welke graden genoemd worden. Daar
het kwik bij grootere koude dan die van smeltend ijs zich nog
verder zamentrekt, brengt men nog beneden het vriespunt even
, zoo groote graden aan en bevestigt de graadverdeeling naast de
5 thermometerbuis. Alle aldus vervaardigde thermometers stem-
men met elkander overeen en geven bij gelijke warmte een ge-
lijk aantal graden aan; doch de graden van twee thermometers
zijn geenszins even lang. Men is gewoon de graden boven het
* vriespunt warmtegraden te noemen en met het plustee-
I ken (-}-) aan te duiden; de graden van geringer warmte, die be-
ï neden het vriespunt liggen, heeten daarentegen koudegra-
j d e n en worden door het minus-teeken (—) onderscheiden. Dat
^ de graden van een kwikthermometer met de boven beschrevene
j door Celsius opgegevene schaal bedoeld worden, welke voor weten-
schappelijke doeleinden uitsluitend in gebruik is, geeft men door
I bijvoeging der C. te kennen; 3° C. beteekent daarom: 3 gra-