Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1861
2e, verb. en verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 174 : 2e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204279
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
668
Fig. 388. op den bodem van bet glas reikt. Vóór het inzet-
ten der kurk wordt een weinig water in het glas
gegoten; in de enge buis plaatst het zich dan,
vooral als het eene haarhuis is, volgens § 89 eenig-
zins hooger don rondom haar. Vat men het bo-
venste gedeelte van het glas, hetwelk lucht be-
vat, met de warme hand aan, dan zet zich de
lucht uit, heeft meer ruimte noodig en verdringt
een gedeelte van het water; dit stijgt daarom in
de buis. De toestel is, ingeval alles luchtdigt
sluit, zoo gevoelig, dat de vloeistof reeds begint te stijgen
zoodra men het glas met twee vingers aanraakt, en de vloei-
stof van boven uit de buis overloopt zoodra de zonnestralen
het glas treffen.
Proef c. Wanneer men eene blaas, die niet geheel met
lucht gevuld is, digt toebindt en op den gestookten kagchel
legt of boven een kolenvuur houdt, dan zwelt zij wegens de
• uitzetting der warm wordende lucht even zoo op alsof men er
in geblazen had.
Zoo zet zich ook het koolzuur in de bierflesschen uit
wanneer men ze in eene warme kamer brengt, en werpt er de
stoppen af. Wanneer drooge stukken hout aan het vuur gelegd
worden, dan zet de lucht, die in de cellen van het
hout bevat is, zich uit, breekt ze knappend door en slin-
gert er deeltjes van weg.
Voor alle ligchamen zonder onderscheid geldt daarom de al-
Alge- gemeene
meene Wet: dat door de warmte alle ligchamen
wet der ., , , -i-u-'t-x
uitzetting Uitgezet worden, maar zich bij het
door koud worden zamentrekken.
warmte.
Inrigting 361- De thermometer volgens Celsius. Op de uitzetting
van den jgj ligchamen door de warmte berust de inrigting van den ther-
thermo- ° , ^ ,
meter mometer of warmtemeter; daar namelijk eene sterkere verwarming