Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1861
2e, verb. en verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 174 : 2e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204279
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
667
len, bij genoegzame verwarming overloopen; maar neemt
men het vat nu van het vuur, dan daalt de zich afkoelen-
de vloeistof weder en trekt zich in eene kleinere ruimte zamen.
Honderd kannen spiritus, die men in strenge winterkoude
gekocht heeft, zetten zich in de hitte des zomers zoodanig uit >
dat men alsdan vijf kannen meer heeft; daarom is het niet voor-
deelig, in den zomer groote hoeveelheden spiritus of olie bij de
maat, in plaats van bij het gewigt in te koopen.
360. Uitzetting van luchtvormige ligchamen door Uitzet-
de warmte. ting
Proef a. Men dompele eene reageerbuis met hare opening
in een drinkglas vol water, terwijl men ze digt bij hare opening
aanvat en schuin houdt, en bewege on-
Fio* 38 7 • .
der het geslotene einde der buis eene
spiritusvlam langhaam heen en weêr.
De lucht, in de reageerbuis bevat,
wordt daardoor verwarmd, zij zet
zich uit, heeft in de buis geen plaats
meer en ontwijkt ten deele onder hoor-
baar geruisch (in bellen) door het wa-
ter. De overgeblevene warme lucht-
massa vult de geheele buis. Maar ver-
wijdert men de lamp, dan trekt zich de luchtmassa, terwijl zij
zich afkoelt, weder zamen, en er wordt, omdat er thans min-
der lucht in de buis is dan voor het nemen der proef, door de
drukking der dampkringslucht water in opgedreven. Nog dui-
delijker valt de proef uit, wanneer men de buis met eene door-
boorde kurk goed sluit, waaruit eene glazen buis van eenige
duimen lengte uitsteekt; men dompelt dan de buis in het water
en kan de geheele reageerbuis verwarmen.
Proeft. Door de kurk eener reageerbuis of van een an-
der glas met dunne wanden worde eene enge buis geschoven;
zij moet luchtdigt sluiten en zoo lang zijn dat zij bijna tot