Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1861
2e, verb. en verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 174 : 2e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204279
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
620
holle spiegel buiten zijn brandpunt, doch niet ver daarvan, een
omgekeerd en verkleind objectief beeld doen ontstaan. Eer ech-
ter de van den hollen spiegel komende lichtstralen zich tot een
beeld vereenigen, wordt hunne rigting veranderd, doordien zij
op een kleinen vlakken spiegel vallen, welke bij de
opening der buis zoo geplaatst is, dat hij in zijn midden door
de as van den hollen spiegel getroffen wordt en op deze onder
een hoek van 45 graden helt. Door den kleinen spiegel terug
gekaatst en genoodzaakt een anderen weg te nemen, vereenigen
zich de stralen nabij den eenen wand der buis tot een omge-
keerd liggend beeld. Hier is eene verschuifbare z ij buis
met een oogglas aangebragt, door welke het oog het ob-
jective beeld vergroot ziet. Omdat men van ter zijde in den new-
toniaanschen spiegelteleskoop moet zien, is er uitwendig aan
de groote buis, met haar evenwijdig, een kleinere verrekijker be-
vestigd, die tot het opzoeken van het waar te nemen voorwerp
gebezigd en de zoeker genaamd wordt. Daar de vlakke spie-
gel niets aan de grootte van het beeld verandert, zoo vergroot
een spiegel-teleskoop zoo veel maal als de brandpuntsafstand van
het oogglas in dien van den hollen spiegel begrepen is.
Met een zoodanigen spiegelteleskoop heeft William Her-
schel zijne beroemde ontdekkingen gedaan; alleen had hij den
kleinen vlakken spiegel geheel weggelaten en in plaats daarvan
den hollen spiegel zoo schuin geplaatst, dat het beeld nabij
den binnenwand der buis ontstond. De waarnemer zag van bo-
ven door een oogglas in de buis en deelde aan den onder aan
de stellaadje staanden arbeider door een roeper de aanwijzing
mede hoe hij den verrekijker moest draaijen. De teleskoop liet bij
de waarneming der vaste sterren eene SOOOvoudige vergrooting
toe; bij de waarneming der planeten vergenoegde men zich met
eene 1 Omaal geringere vergrooting; de teleskoop werd onbruik-
baar, nadat in eenen nacht de spiegel zijn glans verloren had;
maar de wel 13 ellen lange buis rigtte men in horizontalen stand
als gedenkteeken op, en de verwanten van den grooten sterre-