Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
C4 Verklaring van TAFEL. XVII. Kimduiking.
TAFEIi XVII. Over de Kimduiking.
Als zicli een waarnemer met het oog, waarmede hij eene waarneming
doet, in één punt van het oppervlak der zee bevond, zou het vlak,
dat zich alsdan om hem uitstrekte, de aarde slechts in dat ééne punt
aanraken, en tevens evenwijdig zijn aan zijnen waren horizon: dit
vlak wordt de schijnbare horizon of ware kim van den waarnemer ge-
noemd. Kaar gelang zich nu de waarnemer boven het oppervlak der
zee verheft, daalt de gemelde kim, die men dan de schijnbare- of zigl-
bare kim noemt. De hoekige afstand nu van eenig Hemelligchaam
tot die zigtbare kim, of scheiding tussclien lucht en water, is de hoogte
van dat ligchaam boven de schijnbare kim van den waarnemer; het
verschil tusschen deze hoogte en de hoogte boven de ware kim is
Kimduiking; door midilel der kimduiking wordt derhalve eene hoogte
boven de zigtbare kim tot eene hoogte boven de ware kim, of den
schgnbaren horizon , herleid.
De Kimduiking hangt af van de hoogte, die de waarnemer boven het
gemiddelde oppervlak der aarde is verheven; de meerdere of mindere
hoogte der Hemelligchamen hebben daarop geen' invloed. De schynbare
of zigtbare kim ligt altijd iets beneden de ware kim ; neemt men der-
halve eene hoogte, zoo brengt men het Hemelligchaam als op eene te
lage kim en men meet dus eenen te grooten hoek, weshalve de Kim-
duiking afgetrokken moet worden. Neemt men eene zoogenaamde hoogte
van achteren, zoo heeft het tegenovergestelde plaats, cn de Kimduiking
zoude alsdan bg de waargenomene hoogte gevoegd moeten worden.
De Tafel geeft de Kimduiking voor hoogten uitgedrukt in Nederland-
sche ellen en Rijnlandsche voelen en duimen; voor 11 meters of ellen,
komende overeen met 35 R. voeten, is de Kimduiking, volgens de Tafel,
5' 52",8. Tot 24 ellen worden de Kimduikingen van 2 tot 2 palmen
opgegeven, en vervolgens van J tot ^ el, enz. Voor tusschen liggende
hoogten, die dg Tafel niet onmiddellijk opgeeft, kan men door eenen
regel van drieën gemakkelijk de evenredige deelen of tusschen liggende
termen bepalen.
Deze Tafel der Kimduiking is op nieuw door mij naar de bekende
2 A
formule k~ V — berekend; in deze is r de gemiddelde grootte van
de halve as des aardbols, h de hoogte, die men boven het oppervlak
der aarde is verheven, en A de kimduiking. De straalbuiging heeft
mede invloed op de grootte der Kimduiking; noemen wij de Kimdui-
king , zonder acht te geven op dien invloed, A', zoo is A = W— 0,08 A',
g
of de refractie vermindert de Kimduiking met -Jqq» om dus ook op
deze vermindering acht te geven , vermenigvuldige men ter vereen-
voudiging h' met 0,92, oi k — k' X 0,92. Om eindelijk de Kimduiking
in seconden te hebben, moet men de gevondene uitdrukking voor de
Kimduiking nog met —z^, vermenigvuldigen j en men heeft dan:
itii X .