Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
VerkL van TAFJEL. XïII. Om tijd tot Graden lengte te herleiden, rtd
Ook liier "wordcii, even als Lij de voorgaande Tafel, de evene kolom-
men als graden en minuten, minuten en seconden, enz. aangemerkt,
naar gelang de onevene kolommen als uren of minuten, enz, aangeno-
men worden. Daar bij de graden en minuten, van Tafel 111 en IX,
ook de overeenkomende tijden geplaatst zijn, zoo kan men die Tafelen
mede tot de gemelde herleidingen doen dienen.
TAFEIi XIV. Evenredige gedeelten van veranderingen
in 24 nren voorgevallen.
Om eenen boog, die door den Almanak, van middag tot middag, of
voor een tijdverloop van 24", is opgegeven, en w^aarbij men geene
verschillen voor vindt, zoo als hij de maans doorgang, de regte
opklimming, declinatie en doorgang der planeten, ook tot eenen
anderen tijd of plaats te brengen, is men genoodzaakt eenen regel
van drieën op te lossen, die, bijv., aldus zoude kunnen zijn:
24u. 9u 5m gs — 5/
de oplossing van deze evenredigheid is eenigzins omslagtig ; allerge-
makkelijkst vrordt dezelve echter door de Tafel verrigt. De Tafel geeft
in het algemeen het antwoord op de vraag : als 24"^ een zeker geial
minuten of seconden geven, wat geeft dan een ander getal uren,
minuten, enz.? De eerste rij, in het hoofd der Tafel, levât als het
ware het getal der vraag, de eerste Jtolom geeft de verandering in 24''
voorgevallen; worden de getallen in die kolom als minuten aangemerkt,
zoo geven de volgende kolommen, minuten, seconden en tiende deelen van
seconden; neemt men die getallen aan als seconden, zoo heeft men secon-
den , tertsen en tiende deelen van tertsen in de volgende kolommen, enz»
Tot nadere opheldering van het gebruik dezer Tafel zullen wij, de bo-
ven gegevene evenredigheid, door behulp derzelve oplossen. De vraag was
24" : 9" S' = 5' 15",4:a?,
men zoeke achtereenvolgend in de Tafel onder en 8% wat 5', 15''
en 0",4 geven, en de som van de op die wijze gezochte deelen is de
gevraagde vierde term, of de waarde van x.
Men vindt onder 9" naast 5' .... 1' 52'' 30'" C)
» » »
)) » »
» » »
» » »
9- )) 15" , • • 5. 37 30'^
0",4, 1" 30"' ^ 90'"
9" M of 777- 0. 9. 0
/ / 10 10
5m » 5' • 1. 2. 30 Ct)
5m » 15" • • 0. 3. 7,5

5111 )) 0",4 • • 10 « 0. 5
» 5' • • • 1. 40
8' » 15" • • • 0. 5
0",4 liï20ï 80v'
8' )) • 10 — 10 0. 0,1
dus is de verandering of = . • . 1' 59" 23'"
O) 1' 52",5 = 1' 52" 30'".
(t) 1" = I"2'"30tvj eigenlijk ouder 5« cn 5« opgczoclit.